Artykuły dotyczące metody i aparatu Viofor JPS System

1. prof. dr hab. n. med. Aleksander Sieroń
   VIOFOR JPS w nowym millenium
   


W nowe Millenium wkroczyliśmy z póltorarocznymi już doświadczeniami użytkowania w magnetostymulacji aparatu Viofor JPS. Chciałbym przedstawić Państwu główne przesłania wynikające z oceny jego działania dokonane przez użytkowników aparatu drogą ankiet. Jak do tej pory, zespół pod moim kierunkiem poddał analizie ponad 3000 ankiet. Co z nich wynika ?

Otóż, częściej z aparatu Viofor JPS korzystają kobiety. Aż 55% wszystkich użytkowników to panie.
Oceniając wiekowo ankietowanych stwierdziłem, że na najliczniejszą, bo sięgającą 80% grupę wszystkich użytkowników, składały się osoby w przedziale wieku od 25 do 65 roku życia. Myślę, że ten przedział wiekowy wynika z determinacji pacjentów aktywnych zawodowo do uzyskania pełnej sprawności fizycznej i psychicznej. Kilkanaście procent, to osoby mające więcej niż 65 lat i tylko kilka procent, młodsze niż do 25 r.ż.
Analizując pacjentów pod kątem rodzajów schorzeń widać, że najbardziej liczną, bo sięgającą 80% wszystkich pacjentów grupę tworzą chorzy z dolegliwościami ze strony układu ruchu. Połowa z nich stosowała magnetostymulację z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, a czwarta część z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów obwodowych. Wszyscy ci pacjenci podkreślali korzystny przeciwbólowy efekt stosowania magnetostymulacji. Wielu z nich satysfakcjonował też długi czas jego trwania.

Co 10 pacjent po urazach i po złamaniach kości korzystał z aparatu Viofor JPS.

Niestety, wśród grupy schorzeń układu ruchu, tylko niewielka liczba chorych stosowała magnetostymulację z powodu osteoporozy, zaledwie 3% wszystkich pacjentów. Myślę, że w świetle najnowszych danych, mówiących o tym, że zmienne pola magnetyczne działają korzystnie w osteoporozie poprzez zatrzymanie procesów kościogubnych, zwiększenie mineralizacji kości oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych występujących w osteoporozie grupa ta powinna być liczniejsza. Na Zachodzie wśród pacjentów leczonych polami magnetycznymi osoby z osteoporozą sięgają nawet 50% leczonych. Mam nadzieję, że wiedza ta przyczyni się także w Polsce do wzrostu liczby osób stosujących w osteoporozie magnetostymulację prewencyjnie i leczniczo.

Również, w moim odczuciu, tylko co 20-ty pacjent leczony z powodu zesztywniającego zapalenia kręgosłupa i reumatoidalnego zapalenia stawów, to liczba zbyt niska w stosunku do możliwości wykorzystania w tych jednostkach chorobowych magnetostymulacji.

Blisko 10% pacjentów podaje, że stosuje Viofor JPS w schorzeniach układu nerwowego. Najbardziej liczna grupa wykorzystuje magnetostymulację w leczeniu bólów głowy. Jest to doskonałe wykorzystanie aparatu Viofor JPS, tym niemniej chciałbym przypomnieć, że w przypadku bólów głowy, jak zresztą i nie tylko w tej chorobie, wskazane jest zasięgnięcie opinii lekarskiej celem wyjaśnienia przyczyny dolegliwości. Zastosowanie magnetostymulacji aparatem Viofor jest szczególnie wskazane w migrenowych bólach głowy.

Jak wynika z ankiet tylko niewielka liczba pacjentów stosuje magnetostymulację jako leczenie wspomagające w porażeniach i niedowładach po udarach mózgowych i obwodowych, nienowotworowych, uszkodzeniach układu nerwowego. Ponieważ magnetostymulacja zmniejsza spastykę, poprawia motorykę mięśniową oraz wpływa korzystnie na samopoczucie chorego powinna znaleĽć znacznie szersze zastosowanie w tych schorzeniach.
Z ankiet wynika też, że rozszerza się stosowanie magnetostymulacji przy pomocy Viofor JPS u osób skarżących się na nerwice i stany przebiegające ze wzmożonym napięciem układu współczulnego. Tonizujące działanie magnetostymulacji jest w tym przypadku bardzo korzystne i dotyczy także fizycznie zdrowych ludzi, lecz przemęczonych i obciążonych dużym ładunkiem stresu.

Po przeanalizowaniu ankiet poświęconych działaniu MRS 2000 i aparatu Viofor JPS można powiedzieć, że przejściowe nasilenie dolegliwości bólowych po stosowaniu pól magnetycznych generowanych w aparacie Viofor JPS jest prawie czterokrotnie rzadsze niż podczas stosowania MRS 2000.
Tylko co 50 pacjent zauważył u siebie przejściowe nasilenie dolegliwości bólowych po stosowaniu magnetostymulacji systemem Viofor JPS.

Co 4-ty pacjent w doznaniach subiektywnych eksponuje pojawienie się korzystnie odbieranego uczucia ciepła, a co 5-ty, uczucia mrowienia. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów ze schorzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Co 20-ty pacjent podaje, że magnetostymulacja aparatem Viofor JPS powoduje u niego uczucie rozluźnienia, a co setny eksponuje skurcze kończyn dolnych.

Bogate już doświadczenie z aparatem Viofor JPS zebrane m.in. poprzez analizę ponad 3000 ankiet pozwala na wyciągnięcie wniosku, że magnetostymulacja systemem Viofor JPS znalazła swoje miejsce na mapie działań prozdrowotnych i leczniczych. Są jednak jeszcze w moim odczuciu miejsca, gdzie powinna być bardziej wykorzystana.

prof. dr hab. n. med. Aleksander Sieroń
Biuletyn Med & Life nr 6 (2000r)

2. Prof. dr hab. Feliks Jaroszyk, Biuletyn Med & Life nr 6 (2000 r)
   Uwagi ogólne o kryterium bioenergetycznym analizy wpływu zmiennego pola magnetycznego z zakresu ELF na zywe organizmy
   


Żywe organizmy, z punktu widzenia biofizyki, stanowią hierarchiczne układy dynamiczne o różnej strukturze i poziomie organizacji. Na początku tej hierarchicznej struktury organizmu żywego znajdują się podukłady na poziomie atomowym a następnie molekularnym. Struktury makrocząsteczek, tkanek i narządów stanowią kolejne poziomy organizacji. Na końcu tej hierarchii struktur jest organizm żywy w ujęciu całościowym. Nie należy zapominać, że żywy organizm znajduje się w określonym środowisku zewnętrznym. W związku z tym narażony jest na działanie różnorodnych czynników fizycznych i chemicznych. Oddziaływanie określonego czynnika fizycznego na żywy organizm może być analizowane na różnych poziomach organizacji jego struktury. Do tego celu wykorzystuje się rozmaite procesy fizyczne, biofizyczne lub chemiczne oraz aparaturę badawczą o różnym stopniu złożoności stosując kryteria wzajemnego dopasowania. Poszukiwanie kryterium odnoszącego się do poziomu komórkowo-tkankowego jest w pełni uzasadnione, ponieważ na tym poziomie muszą występować działania wypadkowe rozmaitych mechanizmów biofizycznych i biochemicznych, charakterystycznych dla molekularnego poziomu organizacji żywego organizmu.

ATP i Viofor

Zaproponowane przeze mnie kryterium bioenergetyczne opiera się na analizie zmian szybkości tworzenia a następnie rozpadu kwasu adenozynotrójfosforowego (ATP) w wyniku oddziaływania zmiennego (niskoczęstotliwościowego) pola magnetycznego na żywy organizm. Wzrost szybkości tworzenia a następnie rozpadu ATP wskazuje na większe możliwości energetyczne komórek, tkanek oraz całego organizmu.

Przyjmuje się, że bioenergetyka w opisie ilościowym stanowi dział biofizyki. Badania eksperymentalne (Grabiec i inni) wpływu zmiennego pola magnetycznego na żywe organizmy, wytwarzanego w urządzeniu VIOFOR JPS, wskazują na zwiększoną szybkość tworzenia i rozpadu ATP w komórkach organizmu poddanego działaniu tego pola. Bioenergetyka, w ogólnym sformułowaniu, zajmuje się analizą wytwarzania i transformacji energii zachodzących na różnych poziomach organizacji w organizmach żywych. Szczególną rolę w problemach bioenergetycznych organizmów zbudowanych z komórek heterotroficznych zajmują reakcje oksydoredukcyjne (czyli utleniająco-redukcyjne). Podczas występujących procesów oksydoredukcyjnych zgromadzona w ATP energia nie jest całkowicie zużywana na pracę osmotyczną, syntezę białek, transport elektrycznych bodźców, skurczów mięśni itp., lecz w przeważającej części (około 60%)zamieniana na ciepło, które w konsekwencji oddawane jest z organizmu do otoczenia. Tymi ostatnimi procesami transportu energii cieplnej, od źródła do otoczenia, zajmuje się termokinetyka. W komórkach heterotroficznych żywych organizmów do wykonania różnych prac (chemicznych, osmotycznych, mechanicznych i transportu) źródłem energii jest utlenianie produktów pokarmowych pochodzących z procesów fotosyntezy odbywających się w komórkach autotroficznych. Można postawić tezę, iż krążenie energii w świecie roślin i zwierząt związane jest z krążeniem węgla i tlenu. Produktami utleniania są ostatecznie H2O i CO2.

Należy podkreślić, że organizmy żywe wypracowały funkcjonowanie w przybliżeniu odwracalnych szybkich procesów. Proces oksydoredukcyjny, przenoszący elektrony od substratów wyjściowych na tlen, odbywa się nie bezpośrednio, lecz pewnymi etapami poprzez reagenty pośrednie. W łańcuchu oddechowym substratem wyjściowym jest NAD (dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy), elektrony są przenoszone kolejno na różne reagenty pośrednie o coraz wyższym potencjale oksydoredukcyjnym aż do tlenu. Na poszczególnych etapach proces zachodzi w przybliżeniu odwracalnie zaś jego szybkość jest regulowana katalizatorami enzymatycznymi. Gdyby nie funkcjonował powyższy mechanizm, wówczas cała energia pochodząca z reakcji oksydoredukcyjnych (ponieważ spalanie jest procesem nieodwracalnym) zostałaby rozproszona w postaci ciepła. Z kolei gdybyśmy chcieli wykorzystać tę energię do wykonania pracy proces spalania winien zachodzić odwracalnie, czyli nieskończenie wolno, więc nie miałby żadnego praktycznego znaczenia. Przez wiele lat nie udało się wyjaśnić sprzężenia zjawisk utleniania z syntezą ATP. Łańcuch oddechowy przenosi elektrony od pary NAD+/NADH do pary O2/H2O przy różnicy potencjału oksydoredukcyjnego wynoszącego około 1,2 V. Łańcuch oddechowy w mitochondriach składa się z szeregu (ponad dwudziestu) przenośników elektronów. Składniki łańcucha oddechowego są zgromadzone w czterech kompleksach lipidowo-białkowych.

Według hipotezy chemiosmotycznej Mitchella(1961) czynnikiem sprzęgającym zjawiska utleniania z syntezą ATP jest gradient stężenia protonów występujący w poprzek wewnętrznej błony mitochondrialnej. Podczas procesu przenoszenia elektronów w łańcuchu oddechowym reakcjom oksydoredukcyjnym towarzyszy wydalanie protonów (H+) w przestrzeń międzybłonową (na zewnątrz wewnętrznej błony mitochondrialnej). W wyniku wydalania protonów wytwarza się protonowy gradient elektrochemiczny mający, jak się okazuje, zasadniczą rolę w mechanizmie syntezy ATP. Podstawowy postulat w teorii chemiosmotycznej Mitchella stanowi, iż transport elektronów w błonach mitochondrialnych (jak i również w błonach komórkowych bakterii, błon tylakoidów w chloroplastach), zwanych ogólnie błonami przekształcającymi energię, jest sprzężony z syntezą ATP za pomocą protonowego gradientu elektrochemicznego. Oznacza to, że energia wytworzona w procesach oksydoredukcyjnych (występuje transport elektronów w łańcuchu oddechowym) zostaje podtrzymana na skutek wytworzenia gradientu stężeń protonów pomiędzy zewnętrzną a wewnętrzną stroną wewnętrznych błon mitochondrialnych. Znaczna większość ATP jest syntetyzowana przez kompleksy enzymatyczne związane z wewnętrznymi błonami mitochondrialnymi, błonami bakterii albo chloroplastów. Niewielka tylko część ATP jest katalizowana przez rozpuszczalne struktury enzymatyczne.

Cechy błon przekształcających energię

Błony przekształcające energię posiadają pewne cechy szczególne. W skład każdej z tych błon wchodzą dwie różnego rodzaju pompy protonowe: pierwotna pompa protonowa oraz wtórna pompa protonowa. Według założeń teorii chemiosmotycznej gradient protonowy wytworzony przez pierwszą pompę jest wystarczający do uruchomienia drugiej pompy, zwanej także syntazą ATP, działającej w odwrotnym kierunku i tym samym powodującej syntezę ATP z ADP i Pi (resztą fosforanową). W przypadku błony mitochondrialnej pierwotna pompa protonowa jest "napędzana" energią reakcji oksydoredukcyjnych (następuje przeniesienie elektronów od substratu do końcowego akceptora, którym jest O2). Można krótko stwierdzić, że pierwotna pompa protonowa jest związana z transportem elektronów, druga zaś z efektem fosforylacji. Obydwa efekty są ściśle sprzężone z transportem i położeniem protonów. Jeden proces nie może występować w oderwaniu od drugiego. Siła protonomotoryczna jest, w konwencji bioenergetycznej, rozumiana jako bodziec transportu protonowego. Składa się z dwóch składników: pierwszy powstaje na skutek występowania różnicy stężeń protonów w wewnętrznej błonie mitochondrialnej, drugi utworzony jest przez różnicę potencjału elektrycznego pomiędzy dwiema fazami wodnymi oddzielonymi wewnętrzną błoną mitochondrialną. Mitochondria w komórce nieustannie zmieniają swój kształt. Mają zwykle długość od (0,6¸1,0)mm. Tak zwane grzebienie mitochondriów z tych samych tkanek, ale umieszczone w różnych środowiskach, mogą mieć różne kształty. Grzebienie mitochondriów mięśnia sercowego, gdzie występuje duża aktywność oddechowa, mają znacznie większe powierzchnie w porównaniu z grzebieniami mitochondriów innych narządów. W mitochondrium występuje błona zewnętrzna oraz błona wewnętrzna oddzielone przestrzenią międzybłonową, która w wyniku reakcji oksydoredukcyjnych w łańcuchu oddechowym, jak napisano wcześniej, ładuje się dodatnio (zwiększa się stężenie protonów H+). W sensie elektrycznym tę przestrzeń przyjęto nazywać fazą P. Na powierzchni wewnętrznej błony mitochondrialnej od strony matriks znajdują się tak zwane buławki stanowiące część syntazy ATP, w której występuje wiązanie fosforanu z nukleotydami adeninowymi. Kompleks syntazy ATP składa się z około 10 różnych polipeptydów i złożony jest z dwóch zasadniczych elementów: wspomnianej już buławki oraz odpowiednich struktur hydrofobowych zanurzonych w błonie wewnętrznej mitochondrium i posiadających tak zwany kanał protonowy. Matriks w znaczeniu elektrycznym posiada niższy potencjał elektryczny od potencjału przestrzeni międzybłonowej i dlatego został nazwany fazą N. W matriks znajdują się między innymi enzymy cyklu kwasu cytrynowego, jony NAD+ i NADP+, natomiast ADP i ATP przenikają do cytoplazmy dzięki przenośnikom z nukleotydów adeninowych. W błonie zewnętrznej znajduje się białko nazywane poryną, które tworzy kanały umożliwiające transport membranowy jonów i większości metabolitów.

Kryterium analizy wpływów zmiennych pól magnetycznych

Opierając się na rozważaniach bioenergetycznych oraz hipotezie chemiosmotycznej Mitchella opracowałem kryterium pozwalające analizować wpływ zmiennych pól magnetycznych o różnej strukturze widmowej i różnej indukcji na żywy organizm. Powyższe kryterium pozwala eliminować szkodliwe dla organizmu pola magnetyczne i elektryczne z drugiej zaś strony premiuje wykorzystanie do magnetostymulacji zmienne pola magnetyczne (oraz elektryczne) o właściwej strukturze widmowej i właściwie dobranych indukcjach magnetycznych z punktu widzenia procesów komórkowo-tkankowych.

Opracowane kryterium bioenergetyczne było wykorzystane do analizy urządzeń magnetostymulacyjnych znajdujących się na rynku krajowym. Wśród przebadanych najwyższe wartości kryteriom występowały podczas aplikacji pola wytworzonego przez aparat Viofor JPS System.

3. Prof. dr hab. med. Janusz Paluszak
   Viofor w badaniach hipotermii
   


W artykule zamieszczonym w nr 6 Biuletynu Informacyjnego Med & Life przedstawione zostały różne aspekty wpływu pól elektromagnetycznych (PEM) na procesy wywołane działaniem reaktywnych form tlenowych (RTF).Grupa RTF obejmuje wolne rodniki tlenowe powstające w żywych organizmach, do których należą rodnik ponadtlenkowy, aniorodnik ponadtlenkowy oraz najbardziej reaktywny - rodnik hydroksylowy. Do grupy tej zalicza się ponadto wzbudzony tlen nazywany tlenem singletowym, ozon nadtlenek wodoru, tlenek azotu, dwutlenek azotu oraz kwas nadtlenoazotawy i podchlorawy. Przewaga tworzenia RFT nad ich rozpadem prowadzi do stanu określanego stresem oksydacyjnym. Niewielkiego stopnia stres oksydacyjny indukować może korzystne zmiany aktywności enzymów antyoksydacyjnych, co w pełni potwierdzają nasze badania, dotyczące wpływu dysmutazy ponadtlenkowej (SOD), katalazy (CAT) i peroksydazy glutationowej (GSH-Px) oraz ogólnego stanu antyoksydacyjnego u szczurów poddanych magnetostymulacji.

Hipotermia i RFT.

W trakcie badań nad zjawiskami towarzyszącymi hipotermii i następczemu ogrzaniu uprzednio oziębionego organizmu, stwierdzono między innymi, że występujące w tym stanie uszkodzenie narządów jest wywołane działaniem reaktywnych form tlenu (RFT). Jednocześnie obserwowano zmniejszone tworzenie RFT w okresie, gdy temperatura narządu była obniżona. Podczas oziębiania organizmu obserwowano także obniżenie zawartości antyoksydantów: zredukowanego glutationu oraz kwasu moczowego. Stwierdzano również mniejszą generację RFT podczas reperfuzji po hipotermii niż w warunkach normotermii. Wykazano, że rodnikogeneza pojawiająca się po reperfuzji mózgu jest hamowana przez hipotermię, podobne obserwacje przeprowadzono w odniesieniu do tkanki płucnej.

Powrót do normotermii.

W ostatnich latach coraz większe zainteresowanie wzbudza nie tyle sama hipotermia, której konsekwencje czynnościowe, zarówno metaboliczne jak i narządowe oraz ogólnoustrojowe są dobrze rozpoznane, co skutki wywołane przywróceniem organizmu do stanu normotermii. Ogrzanie ustroju wiąże się ze zwiększeniem podaży i dostępności tlenu oraz substratów energetycznych. Konsekwencją ożywienia metabolicznego zachodzącego w warunkach tlenowych jest nasilone tworzenie RFT. Problem jawi się jako szczególnie istotny podczas przeszczepiania narządów. Duża ilość prac omawia problemy związane z reakcjami ustroju na zimno, szczególnie w aspekcie przechowywania narządów przeznaczonych do transplantacji jak i zjawisk zachodzących w nich po przywróceniu krążenia oraz normotermii. Wynika to z faktu, że powstające RFT mogą być odpowiedzialne za niepowodzenia w transplantologii. Innym nie mniej istotnym jest problem związany z ogrzewaniem ustroju, który jako całość znalazł się w warunkach przypadkowej lub indukowanej hipotermii, a następnie przywrócona została prawidłowa temperatura ciała. Z takimi zjawiskami spotkać się można zarówno wśród ludzi eksponowanych na zimno podczas wykonywania pracy zawodowej lub uprawiania niektórych dyscyplin sportowych oraz u osób, u których hipotermia jest skutkiem postępowania leczniczego np.: masywne transfuzje, a zwłaszcza długotrwałe zabiegi operacyjne przeprowadzone w warunkach znieczulenia ogólnego.

Cel badań.

W Katedrze Fizjologii AM w Poznaniu od kilku lat prowadzone są badania nad wpływem pola elektromagnetycznego na procesy biologiczne. Między innymi stwierdziliśmy, że poddanie szczurów długotrwałemu działaniu pola elektromagnetycznego (PEM) hamowało powstawanie wolnych rodników. Stąd celem przedstawionych poniżej badań było stwierdzenie czy i w jaki sposób ekspozycja na PEM wpłynie na rozwój stresu oksydacyjnego u szczurów wprowadzonych w stan hipotermii umiarkowanej a następnie przywróconych do normotermii.

Materiał i metody badawcze.

Badania przeprowadzono na szczurach, samcach szczepu Wistar, podzielonych na grupy, po 8 zwierząt każda: I. grupa odniesienia (kontrolna) - normotermiczna, przebywającą w temp. pokojowej (temp. rektalna 35,6ڱ0,3ڃ.) II. II. Grupa - zwierzęta w warunkach normotermii, poddawano działaniu zmiennego pola elektromagnetycznego o maksymalnej indukcji pola 45 T i częstotliwości impulsów podstawowych 180 -195 Hz, aplikowanego systemem Viofor JPS firmy Med & Life przez okres 12 minut, jeden raz na dobę, w ciągu 14 kolejnych dni (aplikacja M2 - program P2). III. grupa (odniesienia dla grupy IV) - zwierzęta poddawano działaniu PEM jak grupa II, a 14 dnia w uśpieniu (Thiopental 35 mg/kg m.c.) wprowadzone na 1 godzinę w stan hipotermii umiarkowanej (temp. rektalna 31,0ڱ 0,5 ڃ). IV. grupa - warunki doświadczenia jak grupa III. Po 1 -godzinnej hipotermii zwierzęta przywracano do normotermii poprzez fizyczne ogrzanie (promienniki IR, poduszki elektryczne/ . Czas przywracania do normotermii 15-20 min. Po zakończeniu eksperymentu od uśpionych szczurów pobierano krew poprzez punkcję prawej komory serca. Z uzyskanych próbek krwi otrzymywano osocze i następnie oznaczano poziomy malonylodiadehydu (MDA) -met. Ohkawy, nadtlenków (wyrażonych jako nadtlenek wodoru), tlenku azotu (NO) oraz aktywność: SOD zestawami testowymi f-my Oxis,CAT met. Beers`a, GSH-Px i ogólny stan antyoksydacyjny (TAS) zestawami f-my Randox(W.Brytania)

Uzyskane wyniki

Wyniki badań zestawiono na ryc.1 i 2 Poziomy malonylodialdehydu podczas przeprowadzonych doświadczeń nie uległy zmianie zarówno w osoczu krwi jak i w krwinkach czerwonych zwierząt wszystkich badanych grup. Poziom nadtlenków wzrósł w osoczu krwi wszystkich badanych zwierząt poddanych działaniu PEM oraz hipotermii a także przywróconych do stanu normotermii. Stężenie tlenku azotu uległo obniżeniu we krwi zarówno zwierząt poddanych ekspozycji na PEM jak i działaniu hipotermii oraz PEM. Natomiast poziom nadtlenków wzrósł w osoczu szczurów, które ogrzewano po uprzednim zastosowaniu hipotermii w warunkach ekspozycji na PEM. Badania enzymów antyoksydacyjnych wykazały obniżenie aktywności SOD w osoczu szczurów poddanych działaniu PEM. Podobne zmiany obserwowano w aktywności CAT w osoczu zwierząt eksponowanych na działania PEM i hipotermii. Powrót do stanu normotermii powodował wzrost aktywności CAT do wartości obserwowanych w osoczu krwi szczurów grupy kontrolnej. W osoczu krwi zwierząt poddanych jednoczesnemu działaniu hipotermii i PEM oraz następowemu przywracaniu do stanu normotermii, zaobserwowano wzrost aktywności peroksydazy glutationowej. Oznaczanie ogólnego (całkowitego) stanu oksydacyjnego (TAS) wykazywało jego wzrost zarówno po ekspozycji na PEM, jak i u szczurów poddanych jednocześnie działaniu hipotermii i PEM. Takie same wyniki obserwowano u zwierząt, które ogrzewano dla uzyskania stanu normotermii.

Dyskusja.

W warunkach przeprowadzonego eksperymentu obserwowano wzrost poziomu nadtlenków we krwi badanych zwierząt, co świadczy o nasilonym powstawaniu RFT. Towarzyszyły temu procesowi zmiany aktywności enzymów antyoksydacyjnych. SOD są oksydoreduktazami zawierającymi w swej cząsteczce jony metali (Fe, Cu, Mn).Enzymy te inaktywują rodnik ponadtlenkowy w reakcjach redukcji jonu metalu zawartego w cząsteczce enzymu z uwolnieniem cząsteczki tlenu. Następnie cząsteczka tlenu utlenia zredukowany jon metalu z wytworzeniem cząsteczki nadtlenku wodoru, a ta z kolei jest rozkładana przez katalazy i perksydazy. W naszych badaniach wzrostowi poziomów nadtlenków towarzyszyło obniżenie poziomu katalazy z jednoczesnym podwyższonym poziomem peroksydazy glutationowej. Peroksydaza glutationowa występuje w dwóch odmianach jako: zawierającą selen w swej cząsteczce i nie zawierająca selenu. Pierwsza z nich rozkłada nadtlenek wodoru, który może indukować obserwowany w naszych badaniach wzrost jej aktywności. Natomiast obniżenie aktywności katalazy jest w świetle uzyskanych wyników niejasne, trudne do jednoznacznej interpretacji. Katalazy należą do żelazoporfiryn i być może działanie pola elektromagnetycznego powodowało obniżenie ich aktywności. Obniżeniu aktywności enzymów antyoksydacyjnych towarzyszył wzrost całkowitego stanu antyoksydacyjnego. Świadczy to o wzmożonej aktywności nieenzymatycznych mechanizmów broniących organizm przed skutkami stresu oksydacyjnego.

Hipotermia wywierała ochronne działanie, hamujące rozwój stresu oksydacyjnego u szczurów eksponowanych na działanie PEM. To ochronne działanie obserwowano również w okresie po przywróceniu zwierząt do stanu normotermii, kiedy poziomy wykładników stresu oksydacyjnego wzrastały, jednak nie osiągały wartości obserwowanych w warunkach poddania szczurów oddziaływaniu samego pola elektromagnetycznego. Należy zauważyć, że jak dotąd brak jest doniesień literaturowych omawiających wpływ hipotermii na czynności żywych organizmów poddanych jednoczesnemu działaniu pól elektromagnetycznych. Obecność w naszym środowisku życia różnorodnych źródeł pól elektromagnetycznych oraz ich oddziaływanie na organizm człowieka, na obecnym poziomie rozwoju cywilizacyjnego, jest faktem dokonanym. Dlatego też wydaje się w pełni uzasadnione prowadzenie badań, które pozwolą wyjaśnić wpływ tych oddziaływań na procesy zachodzące w organizmach żywych, co jest niezbędne tak ze względów poznawczych jak i dla wskazania nowych możliwości zastosowań systemu Viofor JPS w profilaktyce i terapii chorób . Uzyskane przez nasz zespół rezultaty także potwierdzają powyższą tezę.

4. Lek.med. Krystyna Boczar - specjalista anestezjolog
   Barbara Szczepanek - mgr rehabilitacji
   Próba oceny efektu przeciwbólowego terapii polem magnetycznym (VIOFOR JPS), w przewlekłych zespołach bólowych w oparciu o pomiar nateżenia bólu
   

Ból przewlekły jest nieprzyjemnym, zmysłowym i emocjonalnym przeżyciem. Doznania bólowe są odbierane indywidualnie, angażują emocje, osobowość, pamięć dotychczasowych doświadczeń przeżywania bólu a to stanowi o subiektywnej ocenie bólu.
Dla dokładnej diagnostyki bólu jak również oceny postępów w terapii, duże znaczenie ma pomiar bólu.
Zgodnie ze standardami Polskiego Towarzystwa Badania Bólu (PTBB) jak i Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu (IASP), leczenie zespołów bólowych powinno obejmować metody anestezjologiczne, farmakologiczne, psychologiczne, fizykoterapeutyczne oraz rehabilitacyjne. Ból przewlekły charakteryzujący się małą podatnością na stosowanie tradycyjnych metod leczenia, stanowi swoiste wyzwanie dla zespołów prowadzących jego leczenie.
W poszukiwaniu nowych metod leczenia, po prezentacji aparatu Viofor JPS podczas III Zjazdu PTBB w Szczyrku w 1999r., udziale w Seminarium Med & Life - zakupiliśmy aparat do Poradni.

Poniżej przedstawiamy wstępne rezultaty terapii.
Dla oceny zmian natężenia bólu stosowaliśmy pięciostopniową słowną skalę oceny natężenia bólu.
(1- ból niewielki, 2- średni, 3-silny, 4 - bardzo silny, 5 - ból nie do wytrzymania).
Analizie poddano wyniki leczenia z okresu marzec 2000 - maj 2003r.
W tym okresie leczeniem z użyciem Aparatu VIOFOR JPS było objętych 221 osób, u których uzyskaliśmy 3000 procedur terapeutycznych.
Do opisywanej grupy zakwalifikowano 183 kobiety i 38 mężczyzn. U wszystkich omawianych pacjentów utrzymano dotychczas prowadzoną przeciwbólową terapię farmakologiczną.
Aplikacji dokonywano zgodnie z zaleceniem producenta.
Średni czas aplikacji wynosił 8-12 minut.
Średnia ilość zabiegów wykonywanych u jednego pacjenta - 10 zabiegów, 1 x dziennie. Leczeni pacjenci należeli do 5 przedziałów wiekowych:
Poniżej 35 - 18 osób (8,1%) 35-45 - 30 osób (13,5%) 45-65 - 106 osób (48%) 65-75 - 51 osób (23%) powyżej 75 - 16 osób (7,4%)
W opisywanej grupie stosowano VIOFOR JPS CLASSIC duża mata A1 z dodatkowym aplikatorem punktowym A3 lub aplikatorem małym A2 u pacjentów z bólem stawów kolanowych.
Podział pacjentów ze względu na występujące schorzenia :
• zwyrodnienia wielostawowe 28 osób 12,6%)
• zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa 11 osób (53%)
  • zaburzenia korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych 16 osób (7,3%)
  • osteoroporoza bez patologicznych zmian 12 osób (5,4%)
    
  • choroba zwyrodnieniowa stawów :
  • biodrowych      4 osoby (1,8 %)
  • kolanowych      10 osób (4,5 %)
  • zespoły bólu głowy (migrena)  20 osób (9 %)
  • polineuropatie    14 osób (6,4 %)
Wyniki
 
• Ocenie poddano zmiany natężenia bólu pomiędzy pierwszym i ostatnim dniem terapii,
  
• 39% - pacjentów w pierwszym dniu terapii określało stopień natężenia bólu jako 3 (ból silny):

  28% - jako ból 4 (ból bardzo silny)
  9% - określało stopień natężenia bólu jako 5 (ból nie do wytrzymania)
  

• Zmiana natężenia bólu w ostatnim dniu terapii do poziomu 2 (ból średni),wystąpiła u 53 % badanych.
  
• Zmniejszenie natężenia bólu do poziomu 1 (ból niewielki) wystąpiła u 23% w grupie badanej.
  
• Porównując natężenie bólu w pierwszym dniu terapii z ostatnim dniem - pacjenci we wszystkich grupach schorzeń zgłaszali zmniejszenie natężenia bólu. (wykresy od 1 do 8)
• Wykres 9 stanowi ilustrację zmian natężenia bólu całej omawianej grupy pacjentów.
Wnioski
1. Przeprowadzona analiza zmian natężenia bólu potwierdza przeciwbólowy efekt magnetostymulacji apratem VIOFOR JPS SYSTEM.
2. Jest to terapia bezpieczna, znajdująca zastosowanie dla najbardziej obciążonej dodatkowymi schorzeniami grupy pacjentów powyżej 65 roku życia.
3. Jest dobrze tolerowana przez pacjentów.
4. Stanowi cenne poszerzenie procedur dotychczas stosowanych w leczeniu zespołów bólu przewlekłego.
• Na podstawie obserwacji omawianej 221 osobowej grupy pacjentów - wydaje się celowe prowadzenie terapii przez dłuższy , niż 10 dniowy okres.
• We wszystkich grupach włączenie do dotychczasowego postępowania magnetoterapii VIOFOR JPS SYSTEM - pozwalało na stopniowe zmniejszenie ilości stosowanych leków przeciwbólowych.
5. Profesor Oleg Iwanowicz Efanow, Biuletyn Med & Life nr 6 (2000 r)
   Pigułka "iluzji" i pole magnetyczne.
   


    Człowiek jako dziecię przyrody, jest jej tworem doskonałym. To zdanie byłoby prawdziwe, gdyby człowiek żył w naturalnych warunkach, w harmonii z otoczeniem. Niestety, człowiek od dawna rozstał się ze swym naturalnym środowiskiem i sam kształtuje własne warunki życia, które często nie są optymalnymi dla podtrzymania jego funkcji fizjologicznych i zapewniających zdolność organizmu do życia. Świat, który sam sobie stworzył to w dużej mierze "sztuczny świat". Sztuczne środowisko stawia ogromne wymagania wobec biologicznych mechanizmów adaptacyjnych organizmu, które w okresie rozwoju człowieka - jak zostało to podkreślone na jednej z sesji UNESCO - nie wytrzymały istotnych zmian. Jednocześnie zapotrzebowanie na nie wzrosło wyraźnie w następstwie postępu technicznego, przyspieszenia tempa życia oraz skomplikowania stosunków społecznych.
Stopień adaptacji człowieka do warunków życia, jakie sam sobie stworzył jest zbył niski; świadczy o tym choćby nieustanny wzrost zachorowań, zwłaszcza na choroby cywilizacyjne. Systematycznie rośnie nie tylko liczba zachorowań, ale zmienia się ich charakter.
Do leczenia chorób w cywilizowanych krajach szeroko stosowane są preparaty medyczne, środki roślinne oraz medycyna fizykalna. Jednak za podstawowe osiągnięcie cywilizacji uważana jest farmakoterapia. Środki informacji masowej zamiast propagować zdrowy styl życia, nieprzerwanie wmawiają ludziom, że farmakoterapia jest wszechmogąca, co kształtuje u współczesnego człowieka "syndrom pigułki": jej zażycie ma pozwolić usunąć symptomy każdej choroby.
W wysoko rozwiniętych państwach istnieje potężny przemysł farmaceutyczny, który jest jednym z najbardziej dochodowych biznesów na świecie. Na teoretyczne badania oraz praktyczne wdrożenia nowych środków farmaceutycznych w każdym roku kierowane są ogromne środki pieniężne. Dzięki temu rynek lekarstw ulega stałym zmianom, co stwarza iluzję postępu.
Jednocześnie szerokie stosowanie środków farmaceutycznych doprowadziło do powstania nowych problemów, między innymi do mniejszej odporności i alergizacji organizmu, jak również do naruszenia mechanizmów obronnych homeostazy, co jest skutkiem toksycznego oddziaływania związków chemicznych. Na dzień dzisiejszy wiadomo, że niemożliwe jest rozwiązanie problemu zdrowia ludzi wyłącznie przy pomocy środków farmaceutycznych. Dlatego też w ostatnich dziesięcioleciach XX wieku wzrosło zainteresowanie roślinami leczniczymi oraz medycyną fizykalną. Te metody są naturalne dla człowieka i stosowane w określonych ilościach, stymulują fizjologiczne reakcje organizmu, prowadząc w sytuacji zaburzeń chorobowych do ich normalizacji.

W magnetycznym polu

Organizm człowieka w procesie rozwoju podlegał oddziaływaniu kosmicznego promieniowania elektromagnetycznego oraz pola magnetycznego Ziemi. Dlatego też fizjologiczne reakcje organizmu zawsze przebiegają w polu magnetycznym, które jest dlań naturalnym, a więc normalnym środowiskiem. Rozwój radia, telewizji oraz elektroniki doprowadził do powstania sztucznego pola elektromagnetycznego w środowisku człowieka, co zakłóca oddziaływanie naturalnego pola magnetycznego Ziemi oraz wywołuje uszkodzenie fizjologicznych mechanizmów adaptacyjnych w organizmie człowieka.

Z Vioforem lepiej

Urządzenie Viofor JPS firmy Med & Life generuje słabe zmienne pole magnetyczne na poziomie pola magnetycznego Ziemi. Zmienny pod wzglądem amplitudy i częstotliwości charakter pola magnetycznego prowadzi do zmiany procesów elektrycznych w komórkach oraz reakcji jonowych w płynach ustrojowych, jak również tworzy warunki do ich normalizacji i wzmacnia mechanizmy adaptacyjne organizmu.
Mechanizm oddziaływania pól magnetycznych profesjonalnie przedstawia prof. Aleksander Sieroń w książce pt. "Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie". Medica Press, 2000, którą polecam do przestudiowania.
Do najważniejszych układów w organizmie należy układ nerwowy i krwionośny, które zabezpieczają współdziałanie wszystkich organów i zarazem całość funkcjonowania ustroju człowieka. Biorą one udział w procesie adaptacji organizmu oraz zapewniają odżywianie tkanek, jak również pomagają zachować stabilność środowiska wewnętrznego, czyli homeostazę.
Fizyczne, psychiczne i społeczne przeciążenia wywołują reakcje napięciowe - stres, który nieustannie towarzyszy człowiekowi w procesie jego aktywności życiowej. Reakcja stresowa z jednej strony chroni organizm i prowokuje trening mechanizmów przystosowawczych - z drugiej zaś strony w przypadku nadmiernej intensywności, może doprowadzić do załamania reakcji fizjologicznych i rozwoju chorób, w tym również układu nerwowego.

Stres, układ nerwowy i zmienne pole magnetyczne

Choroby układu nerwowego uważane są za schorzenia cywilizacyjne, a jedną z przyczyn ich powstawania jest stres. W ostatnich latach zachorowania tego rodzaju przejawiają zdecydowaną tendencję wzrostową oraz atakują coraz młodsze osoby. Sprzyjają temu także kataklizmy socjalne oraz negatywne emocje związane z warunkami bytowymi.
Uwzględniając powyższe, zbadaliśmy wpływ słabych pól magnetycznych na najbardziej rozpowszechnione schorzenia układu nerwowego. Badaniami było objętych 64 pacjentów (41 kobiet i 23 mężczyzn) w wieku od 23 do 65 lat, cierpiących na schorzenia, pochodzące od układu nerwowego:

• dystonia wegetatywno - naczyniowa 14
• nerwica 11
• neurastenia 13
• migrena 11
• bezsenność 13

U wszystkich chorych - zarówno obiektywnie jak i subiektywnie - równolegle z typowymi objawami klinicznymi odnotowano zmiany w sferze emocjonalnej (podwyższona nerwowość, nadpobudliwość, nieadekwatne reakcje na bodźce zewnętrzne). Świadczy to o dysfunkcji układu nerwowego. Ciśnienie tętnicze krwi, badane w ciągu doby, miało u nich tendencje do dużego zakresu wahań.
U tych chorych terapia z wykorzystaniem aparatu Viofor została zalecona w celu normalizacji funkcji układu nerwowego. Zabiegi dokonywane były przy użyciu dużego aplikatora (maty) (A) zakres M2, według programu P1, codziennie wieczorem (z wyjątkiem niedziel) między godz. 17 a 19, każdorazowo po 12 min. Cykl leczniczy składał się z 6-12-18 zabiegów. Inne terapie nie były stosowane. W trakcie leczenia kontrolowane było ciśnienie tętnicze, stan emocjonalny pacjenta, stan naczyń włosowatych, reakcja obwodowego i centralnego układu nerwowego. Terapię z wykorzystaniem aparatu Viofor JPS chorzy znosili dobrze.
Poprawa stanu chorych była odnotowywana już po 5-6 zabiegach, wyraźny efekt po 10-12 zabiegach, stabilizacja w okolicach 18. dnia kuracji.
Chorzy subiektywnie odnotowywali zmniejszenie lub ustąpienie bólu głowy, nadpobudliwości, psychicznego i fizycznego zmęczenia, poprawę snu, wzrost aktywności życiowej, poprawę nastroju i chęci pracy. Obiektywnie następowała normalizacja ciśnienia tętniczego, krwioobiegu kapilarnego, adekwatności reakcji pacjentów w sferze psychoemocjonalnej na bodźce zewnętrzne. Odległe wyniki w ciągu 3. miesięcy po zakończeniu cyklu terapeutycznego wykazały stabilność efektu leczniczego wśród 83% chorych, co pozwala polecać stosowanie terapii bezlekowej aparatem Viofor JPS w leczeniu schorzeń układu nerwowego.
Do pozytywnych efektów terapii należy zaliczyć podwyższenie odporności psychicznej w stosunku do bodźców związanych z codziennym życiem oraz rezygnację lub zmniejszenie dawki środków farmaceutycznych. W trakcie leczenia u chorych zmienił się stereotyp myślenia, dogłębność rozumienia i strategia zachowania w kształtowaniu zdrowego stylu życia, zniknęło poczucie życiowego dyskomfortu, wzrosła odporność na stresogenne bodźce.

6. prof. zw. dr hab. Feliks Jaroszyk, Dr Dariusz Włodarczyk - Katedra i Zakład Biofizyki Akademii Medycznej w Poznaniu
   Właściowści reologiczne krwi
   

W układzie krążenia transportowana jest krew, która w konsekwencji dostarczana jest do komórek żywego organizmu. Z transportem krwi związanych jest szereg procesów między innymi takich jak: dostarczenia komórkom tlenu, substancji odżywczych, odprowadzenia z komórek produktów przemiany materii oraz dwutlenku węgla, transportu ciepła metodą konwekcji, transportu hormonów kontrolujących i integrujących czynności żywego organizmu, transportu enzymów katalizujących reakcje chemiczne, transportu przeciwciał i innych jeszcze procesów.
Transport krwi odbywa się w układzie krążenia złożonym z naczyń krwionośnych o bardzo zróżnicowanych przekrojach poprzecznych i właściwościach sprężystych. Na nieprawidłowy transport krwi w układzie krążenia ma między innymi istotny wpływ lepkość krwi. Lepkość dowolnego płynu, w tym również krwi jest podstawowym parametrem reologicznym. Reologia stanowi dział mechaniki cieczy i zajmuje się badaniem przepływu i deformacji płynów oraz zjawisk wymiany ciepła, energii i masy. W skład reologii zalicza się również badania powstawania lub degradacji różnych struktur płynów podczas procesu przepływu.
W prezentowanym referacie zostały omówione zagadnienia definicji reologii, jej podziałów i klasyfikacji płynów. Opisano płyny reostabilne, reoniestabilne oraz lepkosprężyste. Podano przykładowe krzywe lepkościowe płynów newtonowskich i nienewtonowskich. Omówiono również reologiczne modele matematyczne mające zastosowanie w analizach zależności naprężenia ściskającego od prędkości ścinania. Uwzględniono także definicję lepkości zespolonej wykorzystanej w niektórych reologicznych modelach matematycznych. W celach ilustracyjnych przedstawiono współczesny reometr rotacyjny z krótkim opisem istoty dynamicznej analizy mechanicznej prowadzącej do uzyskania wyników krzywych lepkościowych badanego płynu.
Na zakończenie referatu podano wstępne wyniki badań dotyczące wpływu magnetostymulacji na parametry reologiczne krwi. Z powyższych badań już wynika, że ten wpływ istnieje (w obrazie reologicznym) przy różnych prędkościach ściskania. Można stwierdzić, że magnetostymulacja obniża wartości liczbowe lepkości krwi.
7. Prof. dr hab. n. med. Janusz Paluszak, dr Kinga Mikrut, Przemysław Sosnowski, Katedra Fizjologii Akademii Medycznej w Poznaniu
   Viofor JPS – w badaniach naukowych. Obserwacje i badania doświadczalne
   

STRESZCZENIE
W oparciu o wyniki obserwacji i badań doświadczalnych przeprowadzonych w Katedrze Fizjologii, opracowano szereg prac, które reprezentują klasyczne modele wykorzystania zmiennych pól magnetycznych indukowanych systemem do magnetostymulacji Viofor JPS. Poniżej przedstawiono streszczenia 4 wybranych prac, reprezentujące różne przykłady problematyki badawczej z tego zakresu.
Wpływ pulsującego pola magnetycznego na przebieg restytucji powysiłkowej


• 8 zdrowych mężczyzn w wieku 19-22 lat poddanych zostało submaksymalnej próbie wysiłkowej w odstępach 7-dniowych. Po próbie badani odpoczywali:
  • na kozetce przykrytej aplikatorem urządzenia Viofor wytwarzającym zmienne pole magnetyczne o czasie trwania 8 min. i aplikacji M1 i programie P1
  • na kozetce przykrytej aplikatorem Viofor z podłączoną funkcją placebo
  • na kozetce przykrytej zwykłym kocem
Przed próbą wysiłkową oraz w okresie restytucji rejestrowano u badanych częstotliwość tętna i oddechu oraz ciśnienie tętnicze krwi.
 
Wyniki:
powrót częstotliwości tętna do wartości wyjściowych najszybciej następował u wypoczywających na aplikatorze generującym pole magnetyczne, podobnie przebiegała normalizacja ciśnienia tętniczego krwi, którego powrót do wartości wyjściowych następował w czasie o 60% krótszym u wypoczywających poddanych działaniu pola magnetycznego. W świetle danych z piśmiennictwa mechanizm powyższego działania PEM związany jest z efektem krążeniowym oraz procesami przenoszenia i dyfuzji tlenu, co zachodzi głównie w obrębie naczyń mikrokrążenia.
Neuralgia nerwu trójdzielnego - leczenie za pomocą pola magnetycznego o niskiej indukcji. Opis przypadku.
Pacjentka cierpiąca na silne bóle po lewej stronie twarzy. Po 3 tygodniach stosowania aparatu Viofor JPS zaobserwowano znaczną poprawę, dającą możliwość zredukowania leczenia karbamazepiną. System Viofor stosowano raz dziennie przez 3 tygodnie z przerwą na soboty i niedziele. Nastawienie aparatu - A2, M3, P2, czas działania PEM 12 min.
Aktywność enzymów antyoksydacyjnych we krwi szczurów poddanych długotrwałemu działaniu pola magnetycznego.
Szczury samce szczepu Wistar, o średniej masie 220 20 g, pojone wodą i karmione paszą LSM ad libidum, temperatura zwierzętarni 18 1 C, cykl światło-ciemność - 12 godzin. Materiał do badań pobierano między 9 a 11 rano. Zwierzęta podzielono na 3 grupy po 10 szczurów każda:

• I - grupa kontrolna
• II - grupa zwierząt, które umieszczono w pojemniku z tworzywa sztucznego ustawianym zawsze w tym samym
  miejscu aplikatora zmiennego pola magnetycznego, wytwarzanego przez system Viofor w ustawieniu M2 P2 i indukcji 45 T codziennie w ciągu 12 min przez okres 7 dni.
• III - grupa - warunki doświadczalne jak grupa II wydłużone do 14 dni.
Na zakończenie badań pobierano próbki krwi, które następnie wirowano. W otrzymanej masie erytrocytów oznaczano poziom MDA oraz aktywność SOD, CAT i GSH - Px, a w osoczu stężenie nadtlenku wodoru MDA i całkowity stan oksydacyjny.
 
Wyniki:
• pod wpływem PEM obserwowano obniżenie H2O2 w krwinkach.
• MDA po początkowym wzroście stężenia w II tygodniu obniżało się
• aktywność SOD i CAT koreluje ze stężeniem H2O2, który jest głównym czynnikiem indukującym ich powstawanie.
• aktywność GS-Px w czasie ekspozycji zwierząt na pole magnetyczne wzrasta, może to być efektem jego bezpośredniego działania na metaloenzymy, co obserwuje się w zmianach aktywności oksydaz cytochromu C, wywołanej działaniem pól magnetycznych
• równolegle do powyższych zmian u badanych zwierząt wzrasta całkowity stan antyoksydacyjny osocza, co może wskazywać hamowanie rodnikogenezy
• z upływem czasu -badania wykonano po 14 dniach działania pola magnetycznego, obserwowane zmiany są wyraźniej zaznaczone.


Wpływ zmiennego pola magnetycznego na aktywność enzymów antyoksydacyjnych we krwi szczurów.
Badania przeprowadzono na 32 szczurach Wistar podzielonych na 4 grupy. Warunki hodowli jak w pracy poprzedniej, czas trwania doświadczenia - 14 dni.
• grupa I - odniesienia ("normotermiczna"), codzienny pomiar ciepłoty rektalnej między godziną 9 a 11 wykazywał wartość 35,6 C 0,3 C
• grupa II, jak grupa I, ponadto 1 raz na dobę w ciagu kolejnych 14 dni przez 12 min poddawane działaniu zmiennego pola magnetycznego, wytwarzanego przez system magnetostymulacyjny Viofor JPS w nastawieniu M2 P2 i indukcji 45 T.
• grupa III - jak grupa II, dodatkowo 14 dnia, w uśpieniu /Thiopental/ zwierzęta wprowadzono na 1 godzinę w stan umiarkowanej hipotermii - temperatura rektalna 30 0,5 C
• grupa IV - warunki jak grupa III, lecz po jednej godzinie zwierzęta przywracano do stanu normotermii przez fizyczne ogrzanie. Czas przywracania do normotermii wyniósł 15 - 20 min.
W uzyskanych próbkach odwirowywano osocze i erytrocyty, w których oznaczano stężenie MDA, nadtlenków, tlenku azotu oraz aktywność SOD, CAT, GSH - Px oraz ogólny stan antyoksydacyjny (TAS).
 
Wyniki:
MDA nie zmienia swych wartości we krwi pod wpływem 14 dniowego działania PEM i hipotermii. Ilość nadtlenków w surowicy krwi wzrasta pod wpływem PEM, malejąc w warunkach hipotermii. Znamienny wzrost stężenia tlenku azotu występuje w grupie poddanej działaniu PEM po przywróceniu stanu normotermii. Aktywność SOD, CAT maleje po zadziałaniu PEM, wzrastając po powrocie do normotermii, natomiast w warunkach hipotermii i po jej przerwaniu obserwuje się wzrost GSH - Px. Ciekawym jest stwierdzenie znamiennego wzrostu wartości całkowitego stanu antyoksydacyjnego po zadziałaniu PEM, niezależnie od jednoczesnego wpływu hipotermii i powrotu do normotermii.
8. Aleksander Sieroń, Łukasz Labus, Przemysław Nowak, Grzegorz Cieślar, Halina Brus, Artur Durczok, Tomasz Zagził, Richard M. Kostrzewa, and Ryszard Brus: Alternating Extremely Low Frequency Magnetic Field lncreases Turnover of Dopamine and Serotonin in Rat Frontal Cortex. Bioelectromagnetics 25:426-430 (2004).Prof. zw. dr hab. n. med. Aleksander Sieroń, Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej ŚAM w Bytomiu
   Zastosowanie pól magnetycznych niskiej częstotliwości na poziomie układów funkcjonalnych
   


Wiedza na temat oddziaływania pól magnetycznych na organizmy żywe, w tym człowieka koncentruje się głównie na ich działaniu terapeutycznym. Dosyć dokładnie przebadana jest odpowiedź organizmu na pola magnetyczne w niektórych schorzeniach, jednak wiedza na ten temat jest zróżnicowana. Najwięcej do tej pory wiemy na temat wpływu pól magnetycznych na patologie układu ruchu i układu nerwowego. Również sporo wiadomo na temat pozytywnych reakcji pól magnetycznych na procesy gojenia się ran oraz kontuzji, w tym także złamań kości. W przygotowanym referacie autor koncentruje się na nie do końca poznanym wpływie pól magnetycznych na wyższe funkcje układu nerwowego. O możliwości takiego oddziaływania świadczą opublikowane ostatnio wyniki badań (1) pokazujące, że zmienne pola magnetyczne wpływają na zachowanie się poziomu istotnych dla życia amin w korze mózgowej, czego dowodzi przedstawiona poniżej, pochodząca z cytowanej pracy tabela.


TABLE.

Effect of Extremely Low Frequency Magnetic Field on the Synthesis Ratę (Turnover) of Dopamine (DA) and 5-Hydroxytryptamine (5-HT) in the Corpus Striatum




		Turnover (nmol/gh)
Examined amine	Part of the Brain	Sham exposure	ELF MF	F
DA	Corpus striatum Frontal cortex	8,17 0,38 0,99 0,04	7,83 0,42 1,22* 0,09	0,42 6,056
5-HT	Corpus striatum Frontal cortex	1,39 0,16 0,91 0,05	1,15 0,05 1,15* 0,05	2,238 14,079




n = 6; x SEM.

*P < 0,05 vs. control.

9. Marek P. Dąbrowski, Wanda Stankiewicz - Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii
   Anna Jung, Bolesław Kalicki, Janusz Żuber - Klinika Pediatrii i Nefrologii Dziecięcej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie Pismiennictwo: [ 1 ] Dąbrowski M.P. i wsp.: Mediators of Inflammation, 2001, 10, 101-7
   Immunokorekcyjne oddziaływwanie magnetostymulacji aparatem Viofor JPS
   

STRESZCZENIE
Cel badań: Ocena potencjalnych immunokorekcyjnych właściwości magnetostymulacji w zastosowaniu klinicznym.
Metody: Badania przeprowadzono w grupie 60 dzieci (wiek 4 -18 lat) z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych, występującymi co najmniej 4-krotnie w ciągu 6 miesięcy. U wszystkich dzieci zastosowano rutynowe leczenie przeciwinfekcyjne, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe. Ponadto podgrupa 40 dzieci została poddana zabiegom magnetostymulacji, 10-krotnie w ciągu 14 dni, każdy zabieg stanowił 15 min. ekspozycję w wolno-zmiennym polu magnetycznym emitowanym przez generator Viofor JPS według programu M1P2 przy użyciu dużego aplikatora pierścieniowego wokół klatki piersiowej. Zastosowane homogenne pole magnetyczne wykazywało podstawową częstotliwość 180 - 190 Hz przy indukcji magnetycznej B = 3,2 mT (średnio) oraz B = 40mT(w szczycie impulsu). Pacjenci byli badani klinicznie i immunologicznie przed leczeniem, po cyklu magnetostymulacji oraz 6 miesięcy później.
Badania immunologiczne obejmowały:

1. w mikrohodowlach komórek mononuklearnych (PBMC) izolowanych z krwi ocenę odpowiedzi na PHA i na Con A, wysycenie receptorów IL-2, aktywność supresyjną limfocytów T (SAT index), aktywność monocytów w produkcji IL-1b i IL-1ra (LM index) [1],
   
2. w nadsączach mikrohodowli ilościową ocenę wybranych cytokin (IL-1b, IL-1ra, IL-4, IL-10, IL-13) (ELISA, zestawy Quantikine) oraz,
   
3. w populacji PBMC ocenę ilościową poszczególnych fenotypów komórkowych (CD4, CD8, CD16/56, CD19, CD3/HLA-DR) (cytometria przepływowa).
Wyniki: U wszystkich pacjentów przed leczeniem stwierdzono niedobór sprawności czynnościowej limfocytów T (obniżoną odpowiedź na PHA i na Con A, obniżone wysycenie receptorów IL-2), niedobór aktywności regulacyjnej limfocytów T (obniżone wartości wskaźnika SAT i stężenia IL-10 w nadsączach hodowli PBMC) oraz znacznie wzmożoną immunogenną aktywność monocytów (wysokie wartości wskaźnika LM oraz stężenia IL-1b). Ocena fenotypowa populacji PBMC wykazywała prawidłową ilość poszczególnych fentypów komórkowych. W grupie dzieci leczonych wyłącznie rutynowo wyniki badań immunologicznych pozostały niezmienione po okresie leczenia. W przeciwieństwie do tego, u wszystkich dzieci grupy otrzymującej leczenie magnetostymulacyjne stwierdzono po leczeniu prawidłowe wartości poszczególnych parametrów charakteryzujących poziom immunologicznej kompetencji limfocytów T, poprawne wyniki testów aktywności immunogennej monocytów oraz prawidłowe stężenia badanych cytokin. W tej grupie, w przeciwieństwie do grupy leczonej rutynowo, liczba, nasilenie i czas trwania incydentów infekcyjnych uległy znamiennej redukcji (liczba incydentów z wartości 5,3 1,3 do 0,25 0,4 oraz czas trwania z 10,0 2,4 do 1,2 2,2 dni) w całym okresie obserwacji.
Wniosek: Przedstawione badania wskazują, że homogenne, wolnozmienne pole magnetyczne, poprzez bezpośredni wpływ na grasiczą limfopoezę, może poprawić sprawność immunoregulacyjną limfocytów T i poprawić zdolności obronne układu odpornościowego.
10. S. Prof. dr hab. Maria B. Pecyna
    Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu, Wydział Pedagogiczny
    Wpływ pól magnetycznych niskiej indukcji na rytmy fal półkul mózgowych zarejestrowane u chłopców prawidłowo rozwijających się
    

STRESZCZENIE W pracy podjęto próbę poznania zachowania się rytmów fal w półkulach mózgowych pod wpływem działania pól magnetycznych niskiej indukcji, generowanych przez magnetostymulator Viofor JPS, firmy Med & Life. Półkule te, rozpatrywane w kategoriach świadomego umysłu, są niezależne od siebie i pełnią w psychice różnorakie funkcje. Dla przykładu: półkula prawa tworząca konstrukcje przestrzenne, między innymi jest odpowiedzialna za sprawność wzrokowo-przestrzenną, stopień koncentracji uwagi, a także za intuicję, rytm, postrzeganie obrazów i rozumienie. Półkula lewa, zwana też akademicką, odpowiada, z kolei, za logiczne myślenie i rozwiązywanie skomplikowanych zadań, a także za mowę sensoryczną i motoryczną oraz kojarzenie. Cytowane funkcje niewątpliwie warunkują to, że zarejestrowane w trybie RT, integratorem ProComp+/BioGraph V2.1. firmy Thought Technology Ltd., fale mózgowe (alfa, beta, SMR, theta i delta) tworzą różne ich struktury. W odpowiedzi na sformułowany problem, zanalizowano je u pięciu prawidłowo rozwijających się chłopców, reprezentujących następujące grupy rozwojowe: wiek niemowlęcy (10 miesięcy), przedszkolny (3 lata), wiek szkolny: młodszy (13 lat) i starszy (17 lat) oraz wczesną dorosłość (23 lata). U każdego badanego dokonano dwukrotnie rejestracji tychże rytmów fal powyższym integratorem: przed (badanie kontrolne) i po jednorazowej ekspozycji na pola magnetyczne niskiej indukcji, według programu M2P2, z regulacją intensywności od 0,5 dla chłopca w wieku 10 miesięcy, 1 - dla 3 lat, 3 - dla 13 lat oraz 4 - dla 17 i 23 lat. Szczegółowe wyniki zostały przedstawione na dwóch poziomach: w postaci diagramów oraz z zastosowaniem animowanej symulacji komputerowej. W analizie porównawczej uzyskane wartości amplitud w poszczególnych rytmach fal mózgowych po ekspozycji na te pola magnetyczne u chłopców w wieku 10-ciu miesięcy oraz w wieku 13 i 17 lat wzrosły podobnie, i to w kierunku bardzo pozytywnym. W praktycznym zastosowaniu oznacza to, że poziomy odczuwania: relaksacji (fale alfa), koncentracji uwagi (fale beta), pojemności pamięciowej (fale SMR), dojrzałości komórek mózgowych (fale theta) i ogólnego wyciszenia psychicznego, aż do potrzeby zaśnięcia (fale delta) u badanej trójki były bardzo podobne - w tym samym stopniu zwiększyła się u nich potrzeba przyswajania znacznie trudniejszego i obszerniejszego nowego materiału. U pozostałych badanych (w wieku 3 i 23 lat) uzyskany wzrost zarejestrowanych wartości amplitud nie był tak wymierny. Być może, że zanotowane podobieństwa dla badanych w wieku 10 miesięcy, 13 i 17 lat, były skutkiem,tak charakterystycznego dla tych przedziałów wiekowych, zjawiska akceleracji (znacznie przyspieszonego rozwoju). Zapewne jednak, ta zbyt uproszczona interpretacja wymaga bardziej wnikliwych obserwacji dokonanych na większych subpopulacjach.
11. dr med. Marta Woldańska-Okońska - Z Katedry Rehabilitacji Akademii Świętokrzyskiej, filii w Piotrkowie Trybunalskim
    prof. dr hab. med. Jan Czernicki, Artur Ostrzyżek -Z Kliniki Rehabilitacji Wydziału Fizjoterapii, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
    Piśmiennictwo.
    2.Wade, D. T.: Assessing disability after acute stroke. In Stroke: Epidemiological, Therapeutic and Socio-economic Aspects. Proceedings of International Neurological Symposion, London, 18 - 20 November, 1985. Royal Society of Medicine Serves Limited 1986. Wpływ pól magnetycznych niskiej częstotliwości [PM NCZ] stosowanych w magnetoterapii i magnetostymulacji na wyniki rehabilitacji pacjentów po udarach mózgu
    

Wstęp. W celu zmniejszenia skutków niesprawności spowodowanych udarem mózgu należy wprowadzać nowe, skuteczniejsze metody rehabilitacji.
Materiał i metody. Obserwowano w ciągu 12 miesięcy wyniki rehabilitacji po udarach mózgu u pacjentów szpitalnych - okres podostry udaru, oraz u pacjentów ambulatoryjnych - przewlekły okres udaru opierając swą ocenę na skalach Barthel i Mathew. Pm ncz (20 zabiegów po 20 min) stosowano w magnetoterapii (grupa I - placebo, grupa II - indukcja 5,6 mT, częstotliwość 10 Hz, sinusoidalny kształt impulsu, grupa III - indukcja 2,8 mT, częstotliwość 10 Hz, sinusoidalny kształt impulsu) i magnetostymulacji (program M1P1 Viofor JPS system, 16 minut dziennie). Zabiegi stosowano tak wcześnie, jak to było możliwe w podostrym stanie udaru (2-8 tydzień). Uzyskane wyniki oceniano przy zastosowaniu testu analizy wariancji ANOVA.
Wyniki. Uzyskane wyniki wskazują w obu zastosowanych skalach na istotny dobroczynny wpływ pól magnetycznych u pacjentów II i III grupy, w obserwacji po 12 miesiącach od wystąpienia udaru.
Omówienie. Pm ncz zastosowane we wczesnym okresie czasu po udarze, przy polecanych przez autorów parametrach, wydają się być optymalne do uzyskania efektu terapeutycznego. Istotna poprawa neurologiczna i funkcjonalna była obserwowana u pacjentów ambulatoryjnych w badaniach kontrolnych po 12 miesiącach.
Wnioski. Ponieważ nie obserwowano żadnych działań niepożądanych, mogących mieć związek z zastosowanymi pm ncz, można polecić tę metodę fizykalną jako bezpieczną i wartą popularyzacji w praktyce klinicznej.
12. prof.n.med Ludwika Sadowska - I Katedra Pediatrii, Samodzielna Pracownia Rehabilitacji Rozwojowej, Akademia Medyczna we Wrocławiu
    mgr reh. ruchowej Barbara Mazurek - NZOZ "MAZ-MED" w Rzeszowie Zastosowanie magnetostymulacji aparatem Viofor JPS u niemowląt i małych dzieci z zaburzeniami rozwoju psychomotorycznego.
    

Streszczenie:
Usprawnianie dzieci z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego (oun) metodami neurorozwojowymi coraz częściej wspomagane jest zabiegami fizykalnymi takimi jak: światłolecznictwo, krioterapia czy magnetostymulacja. Od kilku lat w Polsce wprowadzono magnetostymulację(MS) przy pomocy aparatu Viofor JPS generującego wolnozmienne pole magnetyczne u dorosłych ze spastyką. Korzystny wpływ MS u dzieci wykazano w leczeniu złamań kostnych, gojeniu ran i oparzeń, nawracających infekcjach układu oddechowego,na poprawę koncentracji uwagi u dzieci z nadpobudliwością psychoruchową i dzieci z Zespołem Downa .Celem pracy jest ocena wpływu zabiegów MS u dzieci z objawami opóźnienia lub uszkodzenia oun usprawnianych metodami neurorozwojowymi (NDT-Bobath, Vojty, SI).
Z powodu zaburzonego rozwoju psychomotorycznego, który oceniano testami Monachijskiej Funkcjonalnej Diagnostyki Rozwojowej (MFDR) wykonując profil rozwoju każdemu dziecku ( I badanie ).W grupie I liczącej 25 dzieci wprowadzono wspomaganie zabiegiem MS przez 3-4 tygodnie, w grupie II- porównawczej zabiegów MS nie stosowano. Kontrolne II badanie testem MFDR przeprowadzono po miesiącu. Dla lepszej oceny wprowadzono rejestrację umiejętności przy pomocy kamery video. Wyniki badań testami MFDR przetworzono w systemie informatycznym wg algorytmu A.Krefft tworząc syntetyczną funkcję diagnostyczną określającą poziom umiejętności psychomotorycznych u każdego dziecka. Wyliczono średnie wartości funkcji "Z".
W badanych grupach, które porównano testami statystycznymi wykazując statystycznie wyższy poziom umiejętności statomotorycznych w grupie I wspomaganej zabiegami MS niż w grupie II. Wyniki badań wskazują na korzystny wpływ magnetostymulacji, na poziom umiejętności psychomotorycznych mierzonych funkcją syntetyczną opisaną przez cechy diagnostyczne takie jak: uzyskanie umiejętności raczkowania, siadania, stania, chodzenia, percepcji zmysłowej, kontaktów interpersonalnych i normalizację napięcia mięśniowego. Magnetostymulacja może być nową, fizykalną metodą wspomagającą terapie dzieci z uszkodzeniami oun.
13. prof. dr hab. Krystyna Opalko - Zakład Propedeutyki i Pracownia Fizykodiagnostyka i Fizykoterapii Stomatologicznej Pomorskiej Akademii Medycznej Szczecin
    Regeneracja struktury kostnej (szczęka, żuchwa) w obrazie rtg w systemie Digora po zabiegach vioforoterapii
    

Streszczenie
Vioforoterapia w stomatologii ma coraz większe zastosowanie.
Badania nad regeneracją struktury kostnej prowadzone są w naszym Zakładzie od 3 lat. Widoczna w obrazie rtg osteoliza kości w przewlekłych zapaleniach tkanek okołowierzchołkowych zęba należy do zmian trudno gojących się po zastosowanym leczeniu endodontycznym. Regenerację kości najwcześniej obserwujemy po 8 - 12 miesiącach od zakończenia leczenia zachowawczego.W wielu przypadkach regeneracja nie następuje mimo prawidłowo przeprowadzonego leczenia endodontycznego. Po wprowadzeniu vioforoterapii, jako leczenia wspomagającego leczenie podstawowe, regenerację obserwujemy już po1 - 3 miesiącach.
Badanie przeprowadzono u 96 pacjentów, histogram struktury kostnej, przy użyciu systemu Digora, wykonano u 42 pacjentów.
We wszystkich przypadkach potwierdzone zostało obiektywnie (rtg system Digora), zagęszczenie widocznej osteolizy kości w badanym okresie czasu i przy użyciu wybranych parametrów pól magnetycznych.
Zdjęcia zębowe, wewnątrzustne wykonywane były za pomocą aparatu Endos DC, wyprodukowanego przez firmę Willa Sistemi Medicali. Aparat ten wykonuje wysokiej jakości zdjęcia zębowe z zastosowaniem skróconego czasu ekspozycji i małej średnicy plamki ogniskowej. Zdalnie sterowany generator HF połączony z głowicą, pozwala obniżyć dawkę promieniowania do minimalnej oraz gwarantuje stałość i powtarzalność czasu ekspozycji. Płytkę odwzorowującą, w kopercie ochronnej umieszczano w ustach pacjenta ręcznie lub przy użyciu pozycjonerów (zdjęcia rtg wykonywano techniką kąta prostego lub techniką Cieszyńskiego). Następnie płytkę przenoszono do skanera Digora, przeznaczonego do odczytu dentystycznych obrazów rentgenowskich. Zeskanowane obrazy zostawały zapisane w cyfrowych kartach pacjenta, w komputerze. Otrzymane obrazy opracowano w programie Systemu Digora.
U każdego pacjenta równocześnie z leczeniem endodontycznym stosowano zabiegi systemem JPS. Wykonano I badanie kontrolne po 30 zabiegach i ewentualnie następne po 40,czy 50 zabiegach.
Badając efekty leczenia osteolizy okołowierzchołkowej zęba po zastosowaniu vioforoterapii, postanowiono oprócz oceny jakościowej, opartej na percepcji wzrokowej osoby oglądającej radiogram, dokonać oceny ilościowej, opartej na liczbach. Digora dysponuje 256 odcieniami szarości.
Pomiaru gęstości kości dokonano jako:
• rozkład gęstości - (histogram pokazuje otrzymany statystyczny rozkład wartości gęstości obrazu),
• liczbową informację statystyczną (Digora mierzy wartości gęstości pikseli w obrębie zaznaczonego obszaru i obok formy graficznej przedstawia wartości liczbowe),
• profil gęstości (przedstawia gęstość kości w formie graficznej).
Linia pomiaru densytometrycznego (przed rozpoczęciem zabiegów) w obrębie zmiany okołowierzchołkowej wykazywała skośne obniżenie, pokazując wyraźnie rozrzedzenie struktury kostnej, różniące się od bardziej zagęszczonej tkanki zdrowej,
Procedurę rysowania odcinków przez byłą zmianę osteolityczną oraz kość zdrową powtarzano po zakończeniu magnetostymulacji.
Na każdym radiogramie wybierano minimalne wartości gęstości w zaznaczonym obszarze, dokonując trzykrotnego pomiaru kości chorej oraz kości zdrowej przed leczeniem oraz po zakończonych zabiegach magnetostymulacji
Wnioski
Uzyskane wyniki pokazują regenerację struktury kostnej okolicy okołowierzchołkowej zęba już po 24 do 50 zabiegach potwierdzoną badaniami obiektywnymi - Systemem Digora.
Radiografia cyfrowa pozwala na wykrycie zmian patologicznych w kości, dzięki opcji pomiaru densytometrycznego znacznie wcześniej niż za pomocą konwencjonalnego zdjęcia rentgenowskiego.
14. Zakład Propedeutyki Pracownia Fizykodiagnostyki i Fizykoterapii Stomatologicznej. Kier: prof. dr hab. Krystyna Opalko
    Zakład Chirurgii Stomatologicznej. Kier. dr hab. Leszek Myśliwiec Agnieszka Piechowicz-Lesiakowska, Krystyna Opalko, Michał Lesiakowski
    Likwidacja bólu stomatologicznego vioforoterapią
    

Streszczenie
Ból jest najczęstszą przyczyną zgłaszania się pacjentów do gabinetu stomatologicznego.
W celu znalezienia natychmiastowej pomocy, jest objawem klinicznym wielu zmian chorobowych toczących się w jamie ustnej. W większości przypadków dotyczą one miazgi lub tkanek bezpośrednio otaczających ząb. Dolegliwości bólowe towarzyszą najczęściej: odwracalnemu lub nieodwracalnemu zapaleniu miazgi, podrażnieniu zębnej, ostremu lub zaostrzonemu zapaleniu tkanek okołowierzchołkowych, utrudnionemu wyrzynaniu zębów zatrzymanych, stanom po urazach zębów. Mogą pojawić się także podczas leczenia endodontycznego lub tuż po jego zakończeniu, po zabiegach chirurgicznych jak np. ekstrakcji, dłutowaniu zęba złamanego lub zatrzymanego, resekcji, cystectomii, po lub w trakcie leczenia protetycznego oraz podczas leczenia ortodontycznego. Bóle mogą mieć bardzo różny charakter, nasilenie, czas trwania, częstotliwość. Informacja o bólu jest bardzo ważna do postawienia właściwego rozpoznania i przystąpienia do odpowiedniego leczenia.
Celem pracy było wykorzystanie właściwości analgetycznych wolnozmiennych pól magnetycznych w znoszeniu bólu stomatologicznego pojawiającego się podczas i po leczeniu stomatologicznym.
Przebadano 40 pacjentów z dolegliwościami o różnej etiologii. W połowie przypadków ból był wczesny, ostry, uniemożliwiający funkcjonowanie a w drugiej połowie przypadków był późny, przewlekły, o małej intensywności. Etiologia występujących dolegliwości była różna. W grupie pierwszej dotyczyła zapaleń miazgi i podrażnień ozębnej a w grupie drugiej wystąpiła jako powikłanie po zabiegach chirurgicznych. U wszystkich z powodu braku lub nieznacznej poprawy po leczeniu standardowym zastosowano wolnozmienne pole magnetyczne. Użyto aparatu Viofor JPS i aplikatora eliptycznego. Parametry aplikacji pozostawały niezmienione M2 P2 i intensywność 4.
Zastosowano 2 skale w celu porównania dolegliwości bólowych przed i po leczeniu: skalę wizualnoanalogową VAS, gdzie pacjent w skali od 1 do 10 określa dolegliwości bólowe, oraz Zmodyfikowany Kwestionariusz Bólu wg Laitinena tu pacjent określa nasilenie, częstość pojawiania się dolegliwości oraz ewentualne stosowanie środków niesterydowych przeciwzapalnych. Ankiety pacjenci wypełniali osobiście przed każdą kolejną aplikacją.
U wszystkich pacjentów nastąpiła poprawa i całkowite ustąpienie dolegliwości bólowych.
W zależności od tego czy ból był ostry, wczesny czy późny, przewlekły, do całkowitego zniesienia dolegliwości wymagana była różna ilość aplikacji. Im bóle były bardziej nasilone tym po pierwszej aplikacji pacjenci zauważali wyraźniejsze złagodzenia dolegliwości a do ich zupełnego ustąpienia wystarczały średnio 3 aplikacje. Bóle późne, przewlekłe, trwające od kilku dni lub tygodni do zupełnego ustąpienia wymagały większej ilości zabiegów średnio 5-6. Zauważono, że po pierwszych aplikacjach ból silny zmieniał się na łagodny, pojawiający się okresowo a żaden z pacjentów nie zastosował środków niesterydowych przeciwzapalnych.
Uzyskane wyniki zachęcaja do dalszych badań i szerszego stosowania aparatu Viofor JPS przez stomatologów.
15. Zakład Propedeutyki i Pracownia Fizykodiagnostyki i Fizykoterapii Stomatologicznej PAM Szczecin. Kier: prof. dr hab. Krystyna Opalko
    Zakład Chirurgii Stomatologicznej PAM Szczecin. Kier: dr hab. Leszek Myśliwiec
    Michał Lesiakowski, Krystyna Opalko, Agnieszka Piechowicz Lesiakowska
    Leczenie zaburzeń czucia nerwów: językowego i zębodołowego dolnego występującego jako powikłanie po zabiegach chirurgicznych
    


Streszczenie

Zabiegi chirurgiczne w jamie ustnej, poza pożądanymi efektami leczniczymi powodują także niebezpieczeństwo występowania powikłań. Mogą one mieć różny charakter oraz czas trwania. Jednymi z nich bywają zranienia włókien nerwowych biegnących w tkankach w postaci nerwu zębodołowego dolnego oraz językowego. Dochodzić do nich może podczas znieczulenia, usunięcia dolnych trzecich trzonowców, resekcji wierzchołków zębów, a także w trakcie wszczepiania implantów. Poza tym zaburzenia czucia obserwować można po zabiegach ortognatycznych oraz urazach części twarzowej czaszki. Rzadko obserwuje się jednak całkowite przerwanie nerwów.

Powikłania tego typu niosą za sobą znaczne pogorszenie jakości życia i są źle znoszone przez pacjentów, szczególnie w pierwszych tygodniach po zabiegu. Postępowanie w przypadkach pourazowych ubytków czucia w obrębie nerwów językowego i zębodołowego dolnego polegać może na działaniu fizjoterapeutycznym i farmakologicznym lub chirurgicznym.

W trakcie badań nad właściwościami pola magnetycznego stwierdzono jego wpływ na układ nerwowy. Początkowo in vitro uzyskano nasilenie zdolności rozgałęziania, różnicowania się oraz wzrost neurytów wzdłuż linii sił pola magnetycznego. Następnie doniesiono o regeneracyjnym i pobudzającym przewodnictwo nerwowe działaniu pola magnetycznego. Klinicznie wykazano skuteczność wykorzystania magnetostymulacji u chorych z chorobą Alzheimera oraz po udarach mózgowych. W tych schorzeniach poprawa dotyczyła między innymi czucia w chorych kończynach.

Bazując na tych doniesieniach postanowiono wykorzystać właściwości pola magnetycznego generowanego przez aparat Viofor JPS w celu przyspieszenia i pobudzenia regeneracji uszkodzonych nerwów.

Pacjenci zostali poddani 20-to dniowym cyklom zabiegów. W każdym z nich wykonano dwie aplikacje pola przy użyciu aplikatora eliptycznego. Każdy z pacjentów sam decydował o zakończeniu terapii, nawet, jeżeli zadawalające go efekty nastąpiły przed 20 dniem zabiegowym.

Dotychczas terapią objęto 29 osób w tym 18 kobiet i 11 mężczyzn. U 18 z nich ubytki czucia dotyczyły języka (n. językowego), a u 11 wargę dolną (n. zębodołowego dolnego).

Czas, który upłynął od urazu do rozpoczęcia terapii był bardzo zróżnicowany. Wyniósł od 3 tygodni do 8 lat.

W celu dokumentacji postępów terapii zostały wykorzystane badania subiektywne w postaci ankiet oraz testy obiektywne. W badaniu subiektywnym prosiliśmy pacjentów o określenie w skali punktowej od 0 do 10, stopień wrażliwości czuciowej. Prosiliśmy także o określenie tej wrażliwości jako normalnej, prawie normalnej, średniej, małej lub żadnej. Testy obiektywne obejmowały test lekkiego dotyku, ukłucia oraz dyskryminacji dwóch punktów.


Podsumowanie

U każdego z pacjentów uzyskaliśmy poprawę czucia poddanych terapii tkanek. Chociaż nie zawsze odczucia subiektywne pokrywały się z testami obiektywnymi. W początkowym okresie niektórzy pacjenci zgłaszali hiperstezję, która jednak mijała w dalszym etapie. Należałoby stwierdzić pewną prawidłowość, iż obserwowany powrót czucia jest intensywniejszy u pacjentów z uszkodzeniem włókien nerwu zębodołowego dolnego. Tłumaczyć to można budową histologiczną tego nerwu. W celu określenia szybkości powrotu czucia pacjenci zostaną poddani ponownym badaniom kontrolnym po upływie 6-ściu i 12-stu miesięcy od zakończenia terapii.


16. Oddział Chirurgiczny i Poradnia Chirurgiczna Szpitala Miejskiego w Szczecinie. Ordynator Oddziału Chirurgicznego: dr n. med. Andrzej Domański dr n. med. Niedbał Marek
    Zastosowanie aparatu Viofor JPS w przypadkach chirurgicznych
    

Viofor JPS znalazł szerokie zastosowanie w leczeniu różnych schorzeń również chirurgicznych. W referacie autor przedstawia zastosowanie Viofor JPS w leczeniu bólu spowodowanego urazami tkanek miękkich, stawów, w zespole kanału nadgarstka oraz w stłuczeniach nerwów obwodowych i po operacjach chirurgicznych.Viofor JPS znalazł szerokie zastosowanie w leczeniu różnych schorzeń również chirurgicznych. W referacie autor przedstawia zastosowanie Viofora JPS w leczeniu bólu spowodowanego urazami tkanek miękkich, stawów, w zespole kanału nadgarstka oraz w stłuczeniach nerwów obwodowych i po operacjach chirurgicznych. Aparat ten stosujemy również w celu poprawy krążenia obwodowego w takich schorzeniach jak angiopatia cukrzycowa (tzw. stopa cukrzycowa), w miażdżycy tętnic obwodowych kończyn dolnych,w przewlekłej niewydolności żylnej ( owrzodzenia na tle zespołu pozakrzepowego , a także przy obrzękach spowodowanych niewydolnością układu limfatycznego. Urządzenie to znalazło również zastosowanie do regeneracji uszkodzonych tkanek np. po oparzeniach, w leczeniu odleżyn, po złamaniach kości oraz w trudno gojących się ranach. Z własnej obserwacji autor zaobserwował korzystne działanie Viofora JPS - aplikatora maty w rozległych krwiakach przyrannych po zabiegach operacyjnych. Poleca również stosowanie aplikatora - poduszki w leczeniu trudno gojących się pooperacyjnych ran kikutów uda i podudzia po amputacji na tle miażdżycy i angiopatii cukrzycowej.

17. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej Ośrodek Diagnostyki i Terapii Laserowej Śląskiej Akademii Medycznej w Bytomiu Kierownik Katedry i Ośrodka: prof. zw. dr hab. n. med. Aleksander Sieroń
    Magnetoledoterapia & Magnetolaseroterapia
    

Streszczenie
Współczesna medycyna fizykalna systematycznie poszerza swoje możliwości terapeutyczne. Zaliczyć do nich należy magnetoledoterapię i magnetolaseroterapię.
Magnetoledoterapia jest to łączne oddziaływanie magnetostymulacji i światła uzyskanego z wysokoenergetycznej diody LED.
Na wykresie poniżej przedstawiono istotę magnetoledoterapii z użyciem światła czerwonego - po stronie lewej przedstawiono jedne z możliwości, jakie dają pola magnetyczne generowane przez aparat Viofor JPS System, a po stronie prawej widmo światła o piku czerwonym uzyskanym z wysokoenergetycznych diod LED. Działanie obu tych czynników jednocześnie nosi nazwę magnetoledoterapii R.



Na wykresie poniżej przedstawiono istotę magnetoledoterapii z użyciem światła podczerwonego - po stronie lewej przedstawiono jedne z możliwości, jakie dają pola magnetyczne generowane przez aparat Viofor JPS, a po stronie prawej widmo światła o piku podczerwonym uzyskanym z wysokoenergetycznych diod LED. Działanie obu tych czynników jednocześnie nosi nazwę magnetoledoterapii IR.

Na wykresie poniżej przedstawiono istotę magnetoledoterapii z użyciem światła czerwonego i podczerwieni - po stronie lewej przedstawiono jedne z możliwości, jakie dają pola magnetyczne generowane przez aparat Viofor JPS, a po stronie prawej widmo światła czerwonego i podczerwonego, uzyskanego z wysokoenergetycznych diod LED. Działanie obu tych czynników jednocześnie nosi nazwę magnetoledoterapii RIR.



Magnetolaseroterapia jest to łączne oddziaływanie magnetostymulacji i niskoenergetycznego światła laserowego uzyskanego z diody laserowej lub lasera o innej budowie niż półprzewodnikowej. Na wykresie poniżej przedstawiono istotę magnetolaseroterapii z użyciem światła czerwonego - po stronie lewej przedstawiono jedne z możliwości, jakie dają pola magnetyczne generowane przez aparat Viofor JPS, a po stronie prawej widmo światła o piku czerwonym. Działanie obu tych czynników jednocześnie nosi nazwę magnetolaseroterapii R.



Na wykresie poniżej przedstawiono istotę magnetolaseroterapii z użyciem niskoenergetycznego światła laserowego w zakresie podczerwieni - po stronie lewej przedstawiono jedne z możliwości, jakie dają pola magnetyczne generowane przez aparat Viofor JPS, a po stronie prawej widmo światła o piku w zakresie podczerwieni. Działanie obu tych czynników jednocześnie nosi nazwę magnetolaseroterapii IR.



Wyniki dotychczasowych badań klinicznych i na zwierzętach wskazują na lepszy efekt przeciwbólowy magnetoledoterapii niż samodzielnie stosowanej magnetostymulacji, światła pochodzącego z diod LED czy też laseroterapii niskoenergetycznej.
18. Katedra i Zakład Biofizyki Akademii Medycznej im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. Feliks Jaroszyk
    Synergiczne oddziaływanie czynników fizycznych i ich znaczenie w fizykoterapii
    

Streszczenie
Nowe aplikatory firmy Med & Life współpracujące z układem VIOFOR JPS oparte są na fizyko-chemicznym zjawisku synergizmu.
Zjawisko synergizmu w opisie ogólnym oznacza, że łączny efekt działania w danym środowisku przynamniej dwóch czynników jest większy od sumy efektów ich działania oddzielnego.
W przypadku nowych aplikatorów zastosowanych w vioforoterapii mamy do czynienia z łącznym oddziaływaniem na żywy organizm zmiennego pola magnetycznego z zakresu ELF z promieniowaniem elektromagnetycznym emitowanym przez diody LED (ledoterapia) lub z promieniowaniem laserowym (laseroterapia). W ledoterapii stosuje się promieniowanie "pseudolaserowe" w zakresie czerwieni (R), podczerwieni (IR) lub mieszane (RIR), różniące się od promieniowania laserowego znacznie większą zawartością składowych linii widmowych znajdujących się obok linii bazowej.
W przypadku laseroterapii rozkład długości fal składowych linii widmowych w stosunku do długości fali linii bazowej mieści się w przedziale około 10 nm. W ledoterapii przedział długości fal linii składowych, może być kilkanaście razy większy w stosunku do przedziału długości fal linii widmowych laseroterapii. Zarówno w ledoterapii jak i laseroterapii emitowane "światło" może być częściowo spolaryzowane.
Zgodnie z podstawową zasadą zjawiska synergizmu, łączny efekt terapeutyczny działania na żywy organizm magnetostymulacji z ledoterapią lub magnetostymulacji z laseroterapią musi być większy od sumy efektów terapeutycznych ich działania oddzielnego.
Jeżeli oznaczamy efekt terapeutyczny magnetostymulacji przez XM, efekt terapeutyczny ledoterapii jako XLD, a efekt terapeutyczny laseroterapii jako XLA, to wówczas łączny efekt terapeutyczny (XŁ) można wyrazić wzorami w postaci:
1. XŁ = (XM + XLD)n; dla przypadku gdy: XM10, XLD10 lub
2. XŁ = (XM + XLA)n; dla przypadku gdy: XM10, XLA10
gdzie wykładnik potęgowy n wynosi najczęściej 2.
Z równań 1. oraz 2. wynika, że łączny efekt terapeutyczny jest w przybliżeniu kwadratem sumy składowych efektów terapeutycznych. XŁ stanowi pożądany nieliniowy efekt w fizykoterapii.
Zjawisko synergizmu obserwuje się w naukach fizycznych, biofizycznych, chemicznych, fizjologicznych, medycznych, rolniczych i innych. Należy pamiętać, że pojęcie efektu należy uszczegółowić w zależności od charakteru analizowanego zjawiska synergizmu.
19. Katedra i Zakład Fizjologii AM w Poznaniu, Kierownik Katedry: prof. dr hab. med. Janusz Paluszak
    Efekty zmiennych pól magnetycznych– rytmy biologiczne
    

Streszczenie
Do najważniejszych efektów biologicznych wolnozmiennych pól magnetycznych (extremely low frequency magnetic fields - ELF-MF) zaliczamy wpływ na: procesy wzrostu i regeneracji, procesy oddychania zewnętrznego i wewnętrznego, krew i płyny ustrojowe, układ sercowo-naczyniowy, metabolizm oraz układ nerwowy.
Mechanizmy molekularnego działania ELF-MF obejmują między innymi: interakcje pól z błonami biologicznymi, wolne rodniki, rytmy biologiczne, układ szyszynka - melatonina oraz wpływ na synchronizacje endogennych oscylatorów.
Fakty z historii wskazują, że rytmiczność zjawisk biologicznych obserwowana była już w starożytności, a badania tych zjawisk w II połowie XX w. obaliły hipotezę zakładającą stałość przebiegu procesów biologicznych. Badania chronobiologiczne wskazują na okresową zmienność czynności organizmów i elementów ich budowy. Zmienność ta przebiega w kolejno następujących cyklach nazwanych rytmami biologicznymi. Rytmy biologiczne możemy podzielić wg ich genezy lub długości okresów cyklu. Ważne znaczenie mają rytmy okołodobowe, szczególnie powiązany z porami dnia i nocy - cykl czuwania i snu.
Synchronizacja rytmów oparta jest o działanie zegara biologicznego, jego mechanizm napędowy związany jest z genami. Istotną rolę w synchronizacji rytmów odgrywa światło, które działa w powiązaniu z wydzielaniem melatoniny przez szyszynkę.
Rytmy biologiczne dotyczą zjawisk fizjologicznych i patologicznych, co potwierdzają badania doświadczalne i obserwacje kliniczne. Ważne znaczenie ma wyjaśnienie mechanizmu działania ELF-MF na rytmy oraz czy działanie to zależy od fazy rytmu. Stąd rodzi się problem możliwości wytwarzania, poprzez działanie pól elektromagnetycznych rytmów biologicznych o zmiennej wrażliwości na leki, daje to podstawy do rozwoju nowej gałęzi terapii i profilaktyki - chronomagnetostymulacji.
20. Aleksander Sieron, Grzegorz Cieslar Katedra i Oddzial Kliniczny Chorób Wewnetrznych i Medycyny Fizykalnej ŚLAM
    WYMOGI BEZPIECZNEGO STOSOWANIA PÓL MAGNETYCZNYCH W MEDYCYNIE
    


Rozwój medycznych zastosowan zmiennych pól magnetycznych jest w ostatnim czasie nieslychanie dynamiczny. Oprócz wskazan do ich stosowania na plan pierwszy wysuwa sie koniecznosc opracowania wymogów bezpieczenstwa, zarówno dla pacjentów, jak i dla obslugi odpowiednich urzadzen.

Wiedza na temat bezpiecznego stosowania pól magnetycznych przedstawiona w ponizszej pracy jest pochodna doniesien zamieszczanych w literaturze naukowej a takze osobistego, klinicznego doswiadczenia autorów stosujacych pola magnetyczne od pietnastu lat, zarówno w warunkach lecznictwa zamknietego, jak i ambulatoryjnego.

Wymogi bezpieczenstwa zwiazane ze stosowaniem pól magnetycznych w medycynie obejmuja:

• zabezpieczenie pacjenta i obslugi przed porazeniem pradem sieciowym
• zabezpieczenie osób, które obsluguja aparature do magnetostymulacji i magnetoterapii przed szkodliwym dzialaniem pola magnetycznego
• przeciwwskazania do stosowania pól magnetycznych w okreslonych jednostkach chorobowych
• wzgledne przeciwwskazania wynikajace z mozliwosci pojawienia sie dzialan ubocznych.

Niebezpieczenstwo porazenia pacjenta i obslugi sieciowym pradem elektrycznym praktycznie nie istnieje. Transformacja pradu w urzadzeniach do magnetoterapii i magnetostymulacji powoduje, ze nawet przebicie cewki i zwarcie z cialem pacjenta nie wywoluje szkodliwego dla tkanek ludzkich przeplywu pradu.

Narazenie osób z obslugi aparatury do magnetoterapii i magnetostymulacji na oddzialywanie generowane przez aplikatory pól magnetycznych jest w typowych warunkach ich wykorzystania sladowe. Wynika to z faktu, ze indukcja pola magnetycznego maleje hiperbolicznie wraz z odlegloscia od Lródla. W zwiazku z tym ekspozycja osób obslugujacych aparature na dzialanie pola magnetycznego, wystepujaca tylko podczas recznego nastawiania parametrów i wlaczania startu, jest z medycznego punktu widzenia nieistotna. Ponadto wspólczesne aparaty czesto obslugiwane sa za pomoca pilota, co powoduje calkowite wyeliminowanie ekspozycji pola magnetycznego na osoby obslugujace.

Bezpieczenstwo oddzialywania pól magnetycznych, podobnie jak innych czynników fizycznych stosowanych w medycynie, takze farmaceutyków, jest w przypadku pacjentów pochodna:

• poznanych dzialan negatywnych
• prawdopodobnych dzialan negatywnych
• braku wiedzy na temat dzialan negatywnych.

Mozliwosci terapeutycznego stosowania pól magnetycznych w medycynie sa wynikiem podstawowych efektów biologicznych, poznanych w badaniach doswiadczalnych i klinicznych. Naleza do nich przede wszystkim dzialania:

• przeciwbólowe
• poprawiajace tkankowa utylizacje tlenu
• wazodilatacyjne
• regeneracyjne
• relaksacyjne
• antyspastyczne.

Przedstawione mechanizmy biologicznego oddzialywania pól magnetycznych wplywaja na charakter potencjalnych negatywnych skutków ubocznych ich stosowania.

Ocena mozliwosci negatywnego dzialania pól magnetycznych na czlowieka musi uwzgledniac przedstawione ponizej przedstawienie przeciwwskazan - bezwzglednych i wzglednych - do ich stosowania, najczesciej aktualnie opisywanych w literaturze medycznej:

• ciaze ,
• chorobe nowotworowa ,
• czynna gruLlice pluc ,
• mlodziencza cukrzyce ,
• krwawienia z przewodu pokarmowego ,
• ciezkie infekcje pochodzenia wirusowego, bakteryjnego i grzybiczego ,
• obecnosc elektronicznych implantów ,
• obecnosc metalowych implantów ,
• z badan doswiadczalnych na zwierzetach wynika takze mozliwosc wplywu na dynamike wydzielania zólci oraz sklad zólci, zwlaszcza na stosunek kwasów zólciowych do cholesterolu i wzajemne stosunki pomiedzy kwasami zólciowymi o róznym stopniu hydroksylacji.

Ciaza jest stanem, w którym dynamika tworzenia sie nowych tkanek jest najwieksza, a priori wiec unika sie stosowania u kobiet w ciazy wszelkich bodLców, które nie sa niezbedne. Do tej pory wplyw pól magnetycznych na plód nie jest jeszcze ostatecznie poznany. W zwiazku z tym, ze brak jest pelnych danych, co do teratogennego oddzialywania pól magnetycznych, nalezy przyjac, iz ich stosowanie w tej sytuacji jest niewskazane.

Choroba nowotworowa ma do tej pory w wiekszosci przypadków nieznana etiologie, a historia naturalna chorób nowotworowych poznana jest takze jedynie w czesci przypadków.

Dane doswiadczalne poswiecone oddzialywaniu pól magnetycznych na hodowle komórek nowotworowych, takze dotyczace zwierzat z toczacym sie procesem nowotworowym, sa sprzeczne. Mimo, ze wiele z tych danych wskazuje na pozytywny efekt dzialania pól, to zgodnie z zasada primum non nocere, zastosowanie zmiennych pól magnetycznych w chorobie nowotworowej nie powinno miec miejsca. Otwarta sprawa jest przeciwbólowe dzialanie zmiennych pól magnetycznych w terminalnych postaciach choroby nowotworowej; jednak na ten temat nalezy oczekiwac wypowiedzi wlasciwej komisji etycznej.

Czynna gruzlica pluc jest przeciwwskazaniem do stosowania pól magnetycznych, co wynika z mechanizmów ich oddzialywan na tkanke. Wplyw pól magnetycznych na utylizacje tlenu, jak równiez na przeplyw krwi, jest korzystny i prowadzi do wzrostu cisnienia parcjalnego tlenu w tkance plucnej. Pratki Kocha sa oksylubne, a wiec w przy0adku zmian o typie tbc powinno sie zrezygnowac ze stosowania pól magnetycznych w celu unikniecia nasilenia rozwoju procesu chorobowego.

Cukrzyca typu I , a wiec insulinozalezna, jest od wielu lat traktowana jako przeciwwskazanie do stosowania pól magnetycznych. Na podstawie mojego wlasnego doswiadczenia, jak i analizy mechanizmów biologicznego dzialania pól, nie ma zarówno teoretycznego, jak i klinicznego uzasadnienia do wykluczenia ich stosowania w przypadku tej choroby. Co wiecej - istnieja prace mówiace o pozytywnym efekcie dzialania pól magnetycznych na schorzenia towarzyszace cukrzycy typu I, do których naleza m.in.: polineuropatia cukrzycowa, angiopatia cukrzycowa oraz retinopatia cukrzycowa.

Krwawienia z przewodu pokarmowego nalezy podzielic na krwawienia masywne wystepujace z zylaków przelyku i krwawiacych wrzodów oraz na krwawienia wystepujace w schorzeniach typu gastritis.

W przypadku intensywnych krwawien leczeniem z wyboru jest interwencja endoskopowa lub chirurgiczna. Jak wynika z dotychczasowych badan pola magnetyczne wywieraja dzialanie angiogenetyczne i zwiotczajace na tkanki, zwlaszcza naczynia poddane ich dzialaniu.

Jednoczesnie we wstepnej fazie ekspozycji obserwuje sie silne dzialanie hypokoagulacyjne pola. Uwzgledniajac powyzsze fakty - mogace sprzyjac nasileniu krwawienia - nalezy traktowac masywne krwotoki jako bezwzgledne przeciwwskazania do terapeutycznego stosowania pól magnetycznych.

W przypadku zmian o typie gastritis nalezy wnikliwie rozwazyc ewentualne korzysci zwiazane z dzialaniem przeciwbólowym i relaksacyjnym pól magnetycznych, a takze poprawa utylizacji tlenu w tkankach poddanych ich dzialaniu, jak równiez potencjalne dzialania negatywne wynikajace z mozliwosci nasilenia zmian krwotocznych.

Ciezkie infekcje pochodzenia wirusowego, bakteryjnego i grzybiczego wymagaja kazdorazowo wdrozenia odpowiedniego leczenia przyczynowego (leki przeciwwirusowe, antybiotyki, leki przeciwgrzybicze) wspomagajacego wlasne mechanizmy odpornosciowe organizmu. Poniewaz dotychczasowe badania nie pozwalaja na jednoznaczna ocene wplywu pola magnetycznego na odpowiedL immunologiczna organizmu w ciezkich infekcjach, wydaje sie, ze stosowanie pól magnetycznych w tych przypadkach jest niewskazane.

Elektroniczne implanty stosowane wspólczesnie w medycynie maja w wiekszosci przypadków dobra ekranizacje. Z fizycznego punktu widzenia pola stosowane w terapii, zwlaszcza magnetostymulacji, maja niewielka mozliwosc wplywu na prace implantów elektronicznych. Zlecajacy terapie rzadko jednak posiada wiedze dotyczaca jakosci ekranizacji elektronicznego implantu. W przypadku jej braku bezpieczniej jest zrezygnowac z ekspozycji pacjenta na zmienne pola magnetyczne.

Metalowe implanty moga byc zbudowane z paramagnetyków lub z ferromagnetyków. W przypadku tych pierwszych wystepowanie ogniskowania pola magnetycznego w ich okolicy jest znikome i z punktu widzenia potencjalnej szkodliwosci dla pacjenta mozna je pominac.

Implanty zbudowane z ferromagnetyków, a wiec glównie z zelaza i stali, powoduja znaczne zmiany przebiegu pola. W zwiazku z tym efekt oddzialywania pól moze byc rózny od zaplanowanego. U chorych z takimi implantami nie nalezy wiec stosowac zmiennych pól magnetycznych.

Objawy uboczne stwierdzane niekiedy podczas stosowania pól magnetycznych, zarówno w magnetoterapii jak i magnetostymulacji, to:

• uczucie mrowienia,
• uczucie dretwienia,
• uczucie ciepla,
• mozliwosc wystapienia zaburzen snu, zwlaszcza u osób starszych,
• mozliwosc wystapienia rozdraznienia,
• mozliwosc wystapienia zaburzen koncentracji.

Przedstawione objawy nie zdarzaja sie czesto i rzadko wymagaja zrezygnowania ze stosowania pól magnetycznych.

Uczucie mrowienia , dretwienia oraz ciepla wystepuje u ok. 1% chorych, zwlaszcza podczas pierwszych 3 - 4 dni ekspozycji. Dotyczy to szczególnie obszarów ukladu kostno - stawowego po przebytych urazach poddanych dzialaniu pola.

Wystapienie zaburzen snu w pierwszych dniach ekspozycji u osób starszych zdarza sie u ok. 3% pacjentów. Mozliwe jest do zniwelowania przez stosowanie ekspozycji stopniowo narastajacych wartosciach indukcji.

Wystapienie rozdraznienia i zaburzen koncentracji dotyczy zwlaszcza osób o zwiekszonym napieciu ukladu neurowegetatywnego. Zjawisko to obserwuje sie takze w pierwszych dniach ekspozycji, zwlaszcza u kobiet w okresie menopauzalnym; zdarza sie u 4% kobiet i 1% mezczyzn. Stosowanie narastajacych wartosci indukcji pola i uprzedzenie pacjentów o mozliwosci wystapienia tego typu dzialania, zmniejsza czestosc pojawiania sie tych subiektywnych objawów.

Wiedza na temat bezpiecznego stosowania pól magnetycznych w medycynie ulega poszerzeniu w miare wzrostu liczby prowadzonych badan i doswiadczenia lekarskiego. Sadzimy, ze postepy techniki oraz wiedzy doswiadczalnej i klinicznej dotyczacych negatywnych oddzialywan zmiennych pól magnetycznych przyczynia sie do utrwalenia lub weryfikacji przedstawionych tu wymogów bezpieczenstwa.

(Przedruk artykulu z Acta Bio-Optica et Informatica Medica za zgoda Autorów).

Popr. Justyna Hofman - Wisniewska

Publikacje naukowe Viofor JPS System EN

Viofor JPS System - References

1. Cieslar G., Zalejska-Fiolka J., Birkner E., Kasperczyk S., Sieron A. :Influence of chronic exposure to weak variable magnetic field on serum lipids in rats. Bioelectromagnetics 2005, Dublin, Ireland.
2. Cieslar G., Mrowiec J., Zalejska-Fiolka J., Birkner E., Kasperczyk S., Sieron A. :Influence of chronic exposure to weak variable magnetic field on antioxidant activity in rats with experimental inflammation. Bioelectromagnetics 2005, Dublin, Ireland.
3. Cieslar G., Mrowiec J., Zalejska-Fiolka J., Birkner E., Kasperczyk S., Sieron A. :Analgesic effect of chronic, simultaneous exposure to weak variable magnetic field and red light in rats. Bioelectromagnetics 2005, Dublin, Ireland.
4. Dabrowski M.P., Zuber J., Stankiewicz W. Jung A., Kalicki B. :Immunocorrective effects of magnetostimulation in children suffering from recurrent Respiratory tract infections. MEDIMOND 2004 - reprint from Immunology 2004.
5. Karasek M>, Woldanska-Okonska M. :Electromagnetic fields and Human Endocrine System. Review - Biological Effects of Electromagnetic Radiation, The TheScientificWorldJOURNAL 2004, 4(S2), 23-28.
6. Woldanska-Okonska M., Karasek M., Czernicki J. :The influence of chronic exposure to low frequency pulsating magnetic fields on concentrations of FSH, LH, prolactin, testosterone and estradiol in men with back pain. Neuroendocrinology Letters No.3, June Vol.25, 2004.
7. Glinka M., Sieron A., Birkner E., Grzybek H. :The influence of magnetic fields on the primary healing of incisional wounds in rats. Electromagnetic Biology and Medicine Vol.21, No.2, pp.169-184,2002.
8. Woldanska-Okonska M., Czernicki J., Miecznik A. :The double-blind evaluation of the magnetophoresis efficacy with the application of 2,5% Ketoprofenum-gel in patients with Gonarthrosis 14th European Congress of Physical and Rehabilitation Medicin "Advences in PMR - Traditional and Modern Concepts", Austria, Vien, 12-15 May 2004 p 158.
   and
   Woldanska-Okonska M., Czernicki J., Karasek M. The influence of low frequency pulsating magnetic fields used in magnetotherapy and magnetosimulation on sex hormones in humans 14th European Congress of Physical and Rehabilitation Medicin "Advences in PMR - Traditional and Modern Concepts", Austria, Vien, 12-15 May 2004 p 184.
9. Laitl-Kobierska Anna, Cieslar G., Sieron A., Grzybek H. :Influence of alternating extremely low fraquency ELF magnetic field on strukture and function of pancreas in rats. Bioelektromagnetics 23:49-58, 2002.
10. Renata V. Weber, M.D.; Alberto Navarro, M.D.; June K.Wu, M.D.; Han-Liang Yu, M.D. Berish Strauch, M.D. :Pulsed magnetic fields applied to a transferred arterial loop support the rat groin composite flap. Plastic And Reconstructive Surgery, October 2004, Vol. 114, No. 5 / Pulsed Magnetic Fields.
11. Sieron A., Brus R., Szkilnik R., Plech A., Kubanski N., Cieslar G. :Influence of alternating low frequency magnetic fields on reactivity of central dopamine receptors in neonatal 6-hydroxydopamine treated rats. Bioelectromagnetics 22:479-486, 2001
12. Kubacka M., Bilska-Urban A., Sieron A., Wiczkowski A., Cieslar G., Birkner E., Grucka-Mamczar E. :Changes in oxygen free radicals caused by an ELF magnetic field in hepatic tissue homogenats of overiectomised female rats. Polish J Med Phys & Eng 2001, 7(1): 11-18.
13. Bilska-Urban A., Kubacka M., Sieron A., Wiczkowski A., Cieslar G., Birkner E., Maciaszek-Loj B. :Changes in enzymes activity in the blood and hepatic tissue homogenats of ovariectomised female rats after exposure to an ELF magnetic field. Polish J Med Phys & Eng 2001, 7(1): 59-66.
14. Cieslar G., Sieron A., Turczynski B., Adamek M., Jaskolski F. :The influence of extremely low-frequency variable magnetic fields on rheologic and dielectric properties of blood and the water-electrolyte balance in experimental animals. Bioelectrochemistry and Bioenergrtics 35, 1994, 29-32.
15. Cieslar G., Zalejska-Fiolka J., Birkner E., Kasperczyk S., Sieron A. :Influence of long-lasting exposuer to weak variable magnetic field on activity of antioxidant enzymes in rats. Physica Medica, Vol. XX, Suplement 1,2004.
16. Wierzcholski K., Czajkowski A.A. :Biotribology elements for magnetic field influences on the human joint operation. Acta of Bioengineering and Biomechanics, Vol.3, Suplement 1, 2001.
17. Mrowiec J., Sieron A., Plech A., Cieslar G., Biniszkiewicz T., Brus R. :Involvement of nitric oxide in the mechanism of analgesic effect of ELF magnetic fields in rats. Polish J Med Phys & Eng 2001, 7(1): 3-10.
18. Boerner E., Kobzlanska M., Biec E., Ratajczak B., Demyczuk-Wlodarczyk E., Demidas A.Use of variable magnetic field of low frequency in degenerative knee joint disease. Acta Bio-Optica et Informatica Medica, Vol. 9, No. 3-4/2003.
19. Kawczyk-Krupka A., Sieron A., Shani J., Czuba Z.P., Krol W. :Biological effects of extremely low-fraquency magnetic fields on stimulated macrophages J774.2 in cell culture. Electromagnetic Biology and Medicine Vol.21, No.2 pp.141-153, 2002
20. Sieron A., Labus L., Nowal P., Cieslar G., Brus H., Durczok A., Zagzil T., Kostrzewa R.M., Brus R.:Alternating extremely low frequency magnetic field increases turnover of dopamine and serotonin in rat frontal Cortex.Bioelectromagnetics 00:1-5, 2004.
21. Jedrzejewski P., Cieslik T., Sieron A. :Pain treatment with extremely low frequency magnetic fields - own experience. Engineering of Biomaterials, Marc 2003, No. 26.
22. Similowski T. :Respiratory Applications of Magnetic Stymulation. Bio-Elektra.
23. Reinisch F. :Magnetfeldtherapie. Teil 1: Geschichtlicher Hinter-grund undallgemeine Grundlagen. Springer LoseblattSysteme, Folgelieferung Dezember 2002.
24. Griesz-Brisson M., Sieron A. :Magnetfeldtherapie. Teil 2: Der biologische Wirkungs-mechanismus elektromagnetischer Felder Springer LoseblattSysteme, Folgelieferung April 2004.
25. Brandmaier R.Die Wirksamkeit der Therapie mit pulsierenden Magnetfeldern bei orthopadischen Erkrankungen Springer LoseblattSysteme, Folgelieferung august 2002.
26. Grabiec A., Max A., Tischner M. :Parthenogenetic activation of domestic cat oocytes using ethanol, calcium ionophore, cycloheximide and a magnetic field.SinceDirect, Theriogenology 67 (2007) 795-800.
27. Witkowski W., Stankiewicz W., Dabrowski M.P., Szymanski P. :Immune monitoring of magnetostimulation in complex treatment of burn injury. Int. Rev.Allergol. Clin. Immunol., Vol.12, No. 4, 2006.
28. Dabrowski M.P., Stankiewicz W., Jung A., Kalicki B., Zuber>J. :Clinical application of immunocorrective effects of low fraquency homogenous magnetic field. Immunology, Vol.30 Supplement I 2005.
29. Jung A., Dabrowski M.P., Stankiewicz W., Dadas E., Kalicki B. :Immunotropic effects of antileukotriene therapy in children with bronchial asthma. Immunology, Vol.30 Supplement I 2005.
30. Dąbrowski M., Stankiewicz W., Witkowski W., Jung A., Kalicki B., Żuber J.:Clinical and Immunological Effects of Magnetostimulation in Children with Recurrent Infections of Respiratory Tracts. Przeg. Elektrotechniczny 84, 12/2008
31. Sobiś J., Jarząb M., Hese R. T., Sieroń A., Zyss T., Gorczyca P., Gierlotka Z., Pudlo R., Matysiakiewicz J.:Therapeutic efficacy assessment of weak variable magnetic fields with low value of induction in patients with drug-resistant depression. Journal of Affective Disorders JAD-04379; No of Pages 6.

Piśmiennictwo medyczne dotyczące aparatu
Viofor JPS System

Literatura fachowa

1. Bauer A., Wiecheć M.: "Przewodnik metodyczny po wybranych zabiegach fizykalnych" Wydawnictwo Markmed Rehabilitacja, 2008.
2. Fiedor P., Kęcik T., Niechoda Z., Nowakowski M., Otto W., Pirożyński M., Stanowski E.: "Zarys klinicznych zastosowań laserów". Dom Wyd. Ankar, Warszawa 1995.
3. Mika T., Kasprzak W.:"Fizykoterapia". Wydanie IV uzupelnione. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001.
4. Molski M., Stryła W.:"Fizyka piękna" Wydanie I, Poznań 2007
5. Opalko K., Sieroń A.:"Zmienne pola magnetyczne w stomatologii i okulistyce" Wydanie I, Alfa_Medica Press. Bielsko-Biała 2009.
6. Pecyna M.B.: "Wolnozmienne pola magnetyczne w badaniach psychofizjologicznych". Wydawnictwo Akademickie "ŻAK". Warszawa 2001.
7. Pecyna M.B.: "Wolnozmienne pola magnetyczne w psychoprofilaktyce". Wydawnictwo Akademickie "ŻAK". Warszawa 2002.
8. Pecyna M.B.: "Psychofizjologiczne spojrzenie na pola magnetyczne niskiej indukcji". Agencja Wydawnicza Medsportpress. Warszawa 2004.
9. Sieroń A., Cieślar G., Adamek M.: "Magnetoterapia i laseroterapia". Wyd. II poprawione i uzupełnione Śl. AM, Katowice 1994.
10. Sieroń A.(red.): "Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie.". Wyd. II uzupełnione i poprawione. alfa-medica press. Bielsko-Biała 2002.
11. Straburzyńska-Lupa A., Straburzyński G.: "Fizjoterapia". Wyd. III rozszerzone i uzupełnione. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.

Magnetostymulacja, magnetoterapia, światłolecznictwo - podstawy

1. Cieślar G., Sieroń A., Adamek M.:Łączne zastosowanie zmiennych pól magnetycznych i promieniowania laserowego w medycynie. Fizjoterapia. 1994, 2(4), 20-21.
2. Drzazga Z., Sieroń A., Liszka G., Wójcik J.: Pola magnetyczne stosowane w magnetoterapii. Baln. Pol. 1997, 39(3-4), 79-94.
3. Pasek J., Pasek T., Sieroń A.:Domowa terapia z wykorzystaniem zmiennych pól magnetycznych i światła. Rehabilitacja w Praktyce. 2007, 3, 50-52.
4. Pasek J., Mucha R., Sieroń A.:Magnetostymulacja - nowoczesna forma terapii w medycynie i rehabilitacji. Fizjoterapia 2006. 14, 4, 3-8.
5. Pasek J., Pasek T., Sieroń A.:Niektóre praktyczne zalecenia w stosowaniu pól magnetycznych i światła w medycynie fizykalnej. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2007, 4, 284-285.
6. Pasek J., Misiak A., Mucha R., Pasek T., Sieroń A.:Nowe możliwości w fizykoterapii - magnetolaseroterapia. Fizjoterapia Polska. 2008, 1(4), 8, 1-10.
7. Sieroń A., Cieślar G., Adamek M.: Zastosowanie zmiennego pola magnetycznego w medycynie. Fizjoterapia. 1994, 2(4), 22-24.
8. Sieroń A.: Magnetoterapia - magnetostymulacja. Podstawy cz.I. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 1998, 4, 1-2.
9. Sieroń A.: Magnetoterapia - magnetostymulacja. Podstawy cz.II. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 1998, 4, 45-46.
10. Sieroń A., Krawczyk-Krupa A.: Komórkowe efekty oddziaływania wolnozmiennych pól magnetycznych. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 1998, 4, 79-85.
11. Sieroń A., Cieślar G.: Wymogi bezpiecznego stosowania pól magnetycznych w medycynie. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2000, 6, 87-89.
12. Sieroń A.: Lasery w rehabilitacji. OPM 2005, 42-43.
13. Sieroń A.: Pole magnetyczne w medycynie - stan aktualny. OPM 2005, 5, 55-57
14. Sieroń A., Pasek J., Mucha R.: Lasery w medycynie i rehabilitacji. Rehabilitacja w Praktyce. 2006, 2, 26-30.
15. Sieroń A., Pasek J., Mucha R.: Światło w rehabilitacji. Rehabilitacja w Pratyce. 2006, 3, 20-23.
16. Sieroń A., Pasek J., Mucha R.: Magnetoterapia. Rehabilitacja w Pratyce. 2006, 3, 29-32.
17. Sieroń A., Pasek J., Mucha R. : Pole magnetyczne i energia światła w medycynie i rehabilitacji - magnetoledoterapia. BalnBaln. Pol. 2007, 69(1), 1-7. 
18. Sieroń A., Pasek J., Mucha R. :Światło niskoenergetyczne w medycynie i rehabilitacji. Rehabilitacja w Praktyce. 2007, 1, 25-27.

Efekty biologiczne - prace doświadczalne

1. Duda D., Sieroń A.: Wpływ magnetostymulacyjnego wolnozmiennego pola na krew in vitro. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2003, 9, 135-139.
2. Jaroszyk F.,Nawrocka H., Warchoł W., Włodarczyk D.: Kinetyka transportu subpopulacji plemników in vitro w zmiennym polu magnetycznym z zakresu ELF. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2004, 10, 91-99.
3. Paluszak J., Sosnowski P., Mirkut K.: Wpływ zmiennego pola magnetycznego na aktywność enzymów antyoksydacyjnych we krwi szczura. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 1999, 5, 1-5.
4. Pisula A., Jackowska E., Trojańska A., Łazowski J.: Wpływ jednorazowej magnetostymulacji na elektryczną pobudliwość mięśni. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2004, 10, 119-122.
5. Woldańska-Okońska M., Czernicki J.: Wpływ impulsowych pól magnetycznych stosowanych w magnetoterapii i magnetostymulacji na wydzielanie kortyzolu u ludzi. Med. Pracy. 2003, 54(1), 29-32.
6. Woldańska-Okońska M., Czernicki J.: Wpływ impulsowych pól magnetycznych niskiej częstotliwości stosowanych w magnetoterapii i magnetostymulacji na wydzielanie hormonów tarczycy u ludzi. Med. Pracy. 2003, 54(4), 335-339.
7. Woldańska-Okońska M., Czernicki J.: Skutki biologiczne oddziaływania pól (elektro)magnetycznych niskiej częstotliwości wywierane poprzez ich wpływ na wydzielanie hormonów. Przeg. Lek. 2003, 60, 10, 657-662.

Ocena skuteczności pola magnetycznego

1. Bąk L., Należyty-Kozak H., Dziewanowski K.:Zastosowanie magnetoterapii u chorych z p.n.n. leczonych w programie powtarzalnych hemodializ. Problemy Lek. 2004, Suplement - VI Krakowskie Dni Dializoterapii 2-4.06.2004.
2. Ciejka E., Wójtowicz K.:Ocena skuteczności stosowanych zabiegów fizjoterapeutycznych w leczeniu choroby zwyrodnieniowo-wytwórczej stawów obwodowych i kręgosłupa. Baln. Pol. 2009, 53, 3(117), 189-193.
3. Cieślar G., Latos W., Mrowiec J., Sieroń A.:Kliniczna ocena efektywności terapeutycznej magnetostymulacji u chorych z żółciowym zapaleniem błony śluzowej żołądka. Inż. Biomedyczna 2007, 13, 2, 113-118.
4. Dąbrowski M.P.: Immunotropowe właściwości pól magnetycznych. Kliniczne wykorzystanie immunokorekcyjnego wpływu wolnozmiennego pola magnetycznego Viofor JPS. Pediatr. Med. Rodz. 2005, I (I), 78-83.
5. Sieroń A., Biniszkiewicz T., Sieroń K., Głowacka M., Biniszkiewicz K.: Subiektywna ocena efektów leczniczych słabych pól magnetycznych. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 1998, 4, 133-137.
6. Sieroń A., Sieroń-Stołtny K., Biniszkiewicz T., Stanek A., Stołtny T., Biniszkiewicz K.: Analiza skuteczności terapeutycznej magnetostymulacji Viofor JPS w wybranych jednostkach chorobowych. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2001, 7, 1-8.
7. Sieroń A., Sieroń-Stołtny K., Mrugała-Przybyła B.: Aktualne spojrzenie na stosowanie pól magnetycznych w medycynie. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2001, 7, 147-148.
8. Sieroń A., Cieślar G.: Zastosowanie zmiennych pól magnetycznych w medycynie - 15-letnie badania własne. Wiad. Lek. 2003, 56(9-10), 434-441.
9. Woldańska-Okońska M., Czernicki J.: Ocena skuteczności magnetostymulacji w fizjoterapii (badania ankietowe). Wiad. Lek. 2004, 57(1-2) 44-50.

Choroby narządu ruchu

1. Cieślar G., Rozmus-Kuczia I., Łatka U., Matyszkiewicz B., Krzeszkowiak T., Mrowiec J., Sieroń-Sołtny K., Sieroń A.: Ocena przydatności klinicznej zestawu do magnetostymulacji skojarzonej z energią światła Viofor JPS System Magnetic & Light Therapy w leczeniu zmian zwyrodnieniowych i zapalnych stawów kończyn. Baln. Pol. 2004, 66(3-4), 42-57.
2. Dobrzyniecka B., Prusek W., Zaremba-Nizioł B., Cieślar G., Sieroń A.: Badanie skuteczności terapeutycznej i tolerancji zastosowania magnetostymulacji systemem Viofor JPS w leczeniu dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów. Baln. Pol. 2004, 66(3-4), 86-92.
3. Janiszewski M.: Wpływ terapeutycznego systemu magnetostymulacyjnego (MRS 2000) na niektóre wskaźniki biomechaniczne narządu ruchu u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 1998, 4, 73-75.
4. Jankowska E., Pietraszkiewicz T., Thannhauser J., Borodulin-Nadzieja L.: Wykorzystanie magnetostymulacji w terapii zespołów bólowych narządu ruchu (badania własne). Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2000, 6, 29-33.
5. Pasek J., Mucha R., Sieroń A.: Wolnozmienne pole magnetyczne w leczeniu rwy ramiennej (radiculitis brachialis). Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2006, 2, 93-96.
6. Pasek J., Mucha R., Sieroń A.:Magnetoledoterapia w leczeniu bólu zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2006, 3, 189-191.
7. Pasek J., Pasek T., Manierak A., Sieroń A.:Magnetoledoterapia w leczeniu martwicznego fragmentu kłykcia bocznego kości udowej - opis przypadku. Chirurgia kolana, Artroskopia, Traumatologia sportowa vol.6, 1, 2009.
8. Staś-Rzendkowska K., Halejak R., Pyszkowska J.: Magnetostymulacja w medycynie bólu. Twój Mag. Med. 2004, 11, 15-20.
9. Woldańska-Okońska M., Czernicki J., Hyż M.: Ocena skuteczności przeciwbólowej pól magnetycznych o różnej charakterystyce. Baln. Pol. 1999, 61(1-2), 57-81.
10. Woldańska-Okońska M., Czernicki J.: Działanie przeciwbólowe pól magnetycznych o różnej charakterystyce. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2002, 8, 5-9.

Osteoporoza

1. Bilska A., Sieroń A., Wiczkowski A.: Zastosowanie wolnozmiennego pola magnetycznego w leczeniu osteoporozy. Baln. Pol. 1998, 40(3-4), 23-27.
2. Kubacka M., Cieślar G., Bilska-Urban A., Maciaszek-Łój B., Stanek A., Mostowy A., Szuguła M., Jakubowska D., Strachota-Gorzycka E., Sieroń A.:Zastosowanie krioterapii ogólnoustrojowej i terapii zmiennymi polami magnetycznymi w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej. Baln. Pol. 2003, 65(3-4), 15-20.
3. Stanosz S., Stanosz M., Wysocki K.: Ocena markerów tworzenia kości u kobiet z osteoporozą eksponowanych wolnozmiennymi polami magnetycznymi. Pol. Merk. Lek. 2004, 17, 99, 229-231.

Choroby neurologiczne

1. Brola W., Węgrzyn W., Czernicki J.: Magnetostymulacja jako alternatywna metoda objawowego leczenia stwardnienia rozsianego. Wiadomości Medyczne 2001, 1-5.
2. Bryl A., Paluszak J.:Neuralgia nerwu trójdzielnego: leczenie za pomocą pola magnetycznego o niskiej indukcji. Opis przypadku. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2001, 7, 15-16.
3. Długosz M., Stasiak-Pietrzak A., Krekora K., Czernicki J.:Pola magnetyczne w diagnostyce, terapii i rehabilitacji chorych na stwardnienie rozsiane.Baln. Pol. 2009, 53, 3(117), 182-188.
4. Fibiger W., Starowicz A., Wilk M.: Wpływ magnetostymulacji na jakość życia chorych ze stwardnieniem rozsianym. Krakowskie Centrum Rehabilitacji. Poradnia rehabilitacji dla chorych na stwardnienie rozsiane i inne schorzenia neurologiczne przy Towarzystwie Walki z Kalectwem w Krakowie.
5. Jędrzejewski P., Cieślik T., Sieroń A., Przybylek K., Przybylek B.: Oddziaływanie wolnozmiennych pól magnetycznych na tkanki żywe. Inż.Biomat. 2001, 17-19, 30-31.
6. Jędrzejewski P., Cieślik T., Sieroń A.: Zastosowanie kliniczne wolnozmiennych pól magnetycznych - doświadczenia własne. Dent. Med. Probl. 2002, 39, 2, 195-197.
7. Jędrzejewski P., Cieślik T., Sieroń A.: Doświadczenia własne z wykorzystaniem wolnozmiennych pól magnetycznych w leczeniu bólu. Inż. Biomat. 2003, 26, 13-17.
8. Kapłun E., Kapłun D., Majcher P., Fatyga M.: Ocena przydatności magnetostymulacji z użyciem aparatu Viofor JPS w usprawnianiu chorych po udarze mózgu. Post. Rehab. 2004, 18, 61.
9. Michalak K., Jaroszyk F., Jaśkowski P., Kozubski W.:Badania wpływu zmiennego pola magnetycznego wytworzonego przez magnetostymulator MRS 2000 na chorych z zespołem i chorobą Parkinsona. Baln. Pol. 1999, 61(1-2), 38-56.
10. Pasek J., Mucha R., Sieroń A.:Zmienne pole magnetyczne w leczeniu depresji lekoopornej. Opis Przypadku. Baln. Pol. 2006, 68(4), 235-238.
11. Pasek J., Mucha R., Sieroń A.:Magnetolaseroterapia wspomagająca leczenie półpaśca. Opis Przypadku. Baln. Pol. 2008, 50(3), 221-224.
12. Pasek J., Pasek T., Kniażewska M., Obuchowicz A., Sieroń A.: Magnetostymulacja w leczeniu obwodowego porażenia nerwu twarzowego. Neural. Dziec. 2008, 34(17) 71-74.
13. Pecyna M.B., Murawski P.: Stan relaksacji organizmu ludzkiego w badaniach magnetoencefalograficznych. Zdrowie Publ. 2000, 60, 273-278.
14. Sadowska L., Mazurek B.: Stosowanie wolnozmiennych pól magnetycznych (magnetostymulacja Viofor JPS) u małych dzieci z zaburzeniami rozwoju psychomotorycznego. Post. Rehab. 2004, 18, 69.
15. Sieroń A., Cieślar G., Matuszczyk J., Żmudziński J.: Próba wykorzystania zmiennego pola magnetycznego w objawowym leczeniu stwardnienia rozsianego. Pol. Tyg. Lek. 1996, 51(6-9), 113-115.
16. Sieroń A., Hese T.R., Sobiś J., Cieślar G.: Ocena skuteczności terapeutycznej słabych zmiennych pól magnetycznych o niskiej wartości indukcji u chorych z zaburzeniami depresyjnymi. Psych. Pol. 2004, 38, 2, 217-225.
17. Sieroń A., Obuchowicz A., Bilska A., Żmudzińska-Kitczak J., Białek-Kaleta J., Małecka A., Sieroń-Stołtny K., Walentek T., Ciesiółka A.: Zastosowanie wolnozmiennych pól magnetycznych w leczeniu 4-letniego chłopca z encefalopatią niedotleniowo-niedokrwienną. Baln. Pol. 2004, 66(1-2), 73-77.
18. Sieroń A., Obuchowicz A., Jakubowska D., Żmudzińska-Kitczak J., Pietrzak J., Urban K., Kniażewska M., Sieroń-Stołtny K., Mrugała-Przybyła B., Szyguła S.: Zastosowanie pola magnetycznego w leczeniu obwodowego porażenia nerwu twarzowego u dzieci - opis przypadków. Baln. Pol. 2004, 66(1-2), 58-63.
19. Sieroń A., Jędrzejewska A., Dobosiewicz K., Czubak J., Mucha R., Flak M., Dyner-Jama I., Szota M., Czernicki K., Liska A., Durmała J.Magnetostymulacja z jonowym rezonansem cyklotronowym jako nowa metoda wspomagająca leczenie powikłań neurologicznych przy złamaniach. Neurol. Dziec. 2007, 16(31), 1-5.
20. Woldańska-Okońska M., Czernicki J.:Zastosowanie pola magnetycznego w rehabilitacji chorych po udarze mózgu. Fizjoterapia. 1998, 6(3), 6-8.
21. Woldańska-Okońska M., Czernicki J., Ostrzyżek A.: Wpływ pól magnetycznych niskiej częstotliwości stosowanych w magnetoterapii i magnetostymulacji na wyniki rehabilitacji pacjentów po udarach mózgu. Post. Rehab. 2004, 18, 82.
22. Woldańska-Okońska M., Czernicki J. : Wpływ pól magnetycznych niskiej częstotliwości stosowanych w magnetoterapii i magnetostymulacji na wyniki rehabilitacji pacjentów po udarach mózgu. Przegląd Lekarski 2007, 64, 2

Choroby układu krążenia

1. Cieślar G., Nowak M., Kawecki M., Glinka M., Sieroń A.: Zastosowanie zmiennych pól magnetycznych w leczeniu ran. Leczenie Ran. 2005, 2(4), 99-106.
2. Marcinkowski D., Kubiak S.: Wpływ pola magnetycznego generowanego przez MRS 2000 na wybrane parametry fizjologiczne, metaboliczne i regulację autonomiczną układu krążenia podczas leczenia uzdrowiskowego. Baln. Pol. 1998, 40(3-4), 18-22.
3. Miecznik A., Czernicki J., Krukowska J.: Wpływ pola magnetycznego o różnej charakterystyce fizycznej na ciśnienie tętnicze krwi u chorych z zespołami bólowymi kręgosłupa i współistniejącą chorobą nadciśnieniową. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2001, 7, 9-13.
4. Pasek J., Mucha R., Sieroń A.: Owrzodzenie podudzi: leczenie za pomocą stymulacji magnetycznej skojarzonej z wysokoenergetycznymi diodami LED. Opis przypadku. Acta Bio-Opt. Inf. Med. 2006, 1, 15-17.
5. Pasek J., Mucha., Gmyrek J., Sieroń A.: Wpływ wolnozmiennego pola magnetycznego systemu Viofor JPS na zachowanie się parametrów ciśnienia tętniczego krwi osób z nadciśnieniem tętniczym. Baln. Pol. 2006, 68(2), 95-100.
6. Serafin P., Marcinkowski D., Jurczyk J., Serafin Z.: Wpływ magnetostymulacji na zmiany stężenia wybranych elektrolitów u pacjentów z czynnikami ryzyka choroby wieńcowej. Baln. Pol. 1998,40(3-4), 13-17.
7. Sieroń A., Glinka M.:Wpływ niskozmiennych pól magnetycznych na proces gojenia się ran. Baln. Pol. 1999, 61(1-2),75-81.
8. Sieroń A., Stanek A., Cieślar G., Kawczyk-Krupka A., Pasek Jarosław., Mucha R.:Zastosowanie zmiennych pól magnetycznych i światła w leczeniu guzków krwawniczych odbytu.Przegląd Flebologiczny 2008, 16(1) 5-9.

Cukrzyca

1. Sieroń A., Cieślar G., Jochan K., Zatorska B.: Terapeutyczny efekt zmiennych pól magnetycznych u chorych z retinopatią cukrzycową. Baln. Pol. 1995, 37(2), 44-47.
2. Sieroń A., Cieślar., Biniszkiewicz T.: Terapia za pomocą wolnozmiennych pól magnetycznych - nowa szansa w leczeniu cukrzycy? Diabetologia Doświadczalna i Kliniczna. 2003, 3, 4 299-306.
3. Sieroń A., Biniszkiewicz T., Sieroń-Stołtny K.: Zastosowanie wybranych metod fizykalnych w leczeniu chorych na cukrzycę. Program edukacyjny PTD. 4(8), 8-11.
4. Wróbel M., Szymborska-Kajanek A., Karasek D., Biniszkiewicz T., Sieroń-Stołtny K., Grzeszczak W., Sieroń A., Strojek K.:Wpływ wolnozmiennych pól magnetycznych na przebieg bólowej polineuropatii u chorych na cukrzycę - badania pilotowe. Diabetologia Doświadczalna i Kliniczna. 2005, 5, 1, 59-63.

Choroby narządów wzroku

1. Hadław-Durska K., Łaszkowska-Płóciennik T., Długosz M., Goś R., Czernicki J.:Wpływ magnetostymulacji stosowanej w leczeniu zespołów bólowych kręgosłupa szyjnego na ciśnienie wewnątrzgałkowe. Mag. Lekarza Okulisty 2008, 2(4).

Stomatologia

1. Kobus A., Kierklo A., Waszkiel D.:Magnetostymulacji jako leczenie wspomagające przewlekłych zapaleń tkanek okołowierzchołkowych zębów - doniesienia wstępne Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie 2007, 53, Suppl. 3,: 70-73.
2. Lietz-Kijak D., Opalko K., Kijak E.: Magnetoledoterapia jako leczenie wspomagające przewlekłe zapalenie tkanek okołowierzchołkowych zęba - doniesienie wstępne. TPS 2005, 9, 64-66.
3. Lesiakowski M., Opalko K., Sroczyk M., Piechowicz-Lesiakowska A.: Rehabilitacja nerwu językowego z zastosowaniem wolnozmiennych pól magnetycznych z jonowym rezonansem cyklotronowym - doniesienie wstępne. Nowa Stomat. 2004, 1, 20-23.
4. Opalko K.: Fizjoterapia w stomatologii z wykorzystaniem wybranych aparatów, część druga. Sukces prywatnej praktyki stomatologicznej. Wyd. Raabe, 2002, 3.
5. Opalko K., Dojs A., Deka W.: Zastosowanie wolnozmiennych pól magnetycznych w praktyce stomatologicznej. Twój Magazyn Medyczny. Stomatologia i Protetyka. 2003, 1, 9-16.
6. Opalko K., Dojs A.: Zastosowanie pól magnetycznych generowanych przez aparat Viofor JPS w wybranych przypadkach stomatologicznych. MS Magazyn Stomatologiczny. 2003, 9, 59-62.
7. Opalko K.: Fizykodiagnostyka i fizykoterapia we współczesnym gabinecie stomatologicznym. As Stomat. 2005, 5, 12-15.
8. Opalko K., Dojs A.: Wpływ magnetostymulacji na regenerację struktury kości okolicy okołowierzchołkowej zęba w ocenie systemu Digora 2.1. Forum Stomat. 2005, 4(8), 227-230.
9. Opalko K., Dojs A., Lesiakowska-Piechowicz A., Lesiakowski M.: Magnetostymulacja w leczeniu powikłań stomatologicznych. Przeg. Elektrotech. 2005, 12, 81-83.
10. Opalko K., Dojs A.: Zastosowanie magnetostymulacji - system JPS, jako leczenie wspomagające przewlekłe zapalenie tkanek okołowierzchołkowych zęba. Forum Stomat. 2005, 1 Wyd. Spec.
11. Opalko K., Dojs A., Lesiakowska-Piechowicz A., Lesiakowski M.: Magnetostymulacja w leczeniu powikłań stomatologicznych. XV Sympozjum PTZE, Ciechocinek 2005.
12. Opalko K., Dojs A., Nestorowicz-Obrzut K.: Zastosowanie magnetostymulacji w leczeniu powikłań po replantacji siekacza szczęki - opis przypadku. As Stomat. 2006, 3, 42-45.
13. Pasek J., Pasek T., Sieroń A.:Magnetolaseroterapia w leczeniu suchego zębodołu - opis przypadku. Leczenie Ran 2008, 5(1), 21-24.
14. Piechowicz-Lesiakowska A., Opalko K., Dorobczyńska G.: Replantacja siekaczy przyśrodkowego i bocznego szczęki wspomagana polem magnetycznym - opis przypadku. Forum Stomat. 2004, I, 16-20.
15. Piechowicz-Lesiakowska A., Opalko K., Lesiakowski M., Wpływ magnetostymulacji na redukcję bólu pojawiającego się podczas i po leczeniu stomatologicznym. TPS Twój Przeg. Stomat. 2005, 10, 24-25.
16. Postek-Stefańska L., Brzoza M., Borkowski L.:Zastosowanie pola elektromagnetycznego w leczeniu dużych zmian zapalnych tkanek okołowierzchołkowych zębów - opis czterech przypadków. Czas. Stomat. 2006, 59(1), 12-18.
17. Preiskorn M., Trykowski J., Żmuda S., Pogorzelski C.: Leczenie suchego zębodołu z zastosowaniem pola elektromagnetycznego. Stomat. Współczesna. 2001, Supl. 2, 27-30.
18. Sieroń D., Lipińska K., Cieślik T., Sieroń A., Kuliński M.: Zastosowanie zmiennego pola magnetycznego w stomatologii w warunkach uzdrowiska. Baln. Pol. tom 49, nr1(107)/2007, str. 32-36.
19. Skomro P., Balcerzak I., Opalko K.: Zastosowanie magnetostymulacji w okresie adaptacji pacjenta po założeniu stałego aparatu ortodontycznego. Forum Stomat. 2006, 1(9), 14-17.
20. Sroczyk M., Opalko K., Dojs A.: Zastosowanie magnetostymulacji w leczeniu torbieli zastoinowej błony śluzowej. Mag. Stomat. 2004, 1, 10-12.